Thay vì tranh cãi về việc 'ai được phép đào tạo bác sĩ', chúng ta cần thiết lập những 'hàng rào kỹ thuật' đủ cao để chỉ những đơn vị thực sự nghiêm túc và có tiềm lực tài chính hùng mạnh mới có thể vượt qua.

Một phụ nữ 23 tuổi nhập viện với cơn đau bụng. Một sinh viên năm thứ ba của Trường Y Harvard thuộc Đại học Harvard (Mỹ) đang thực tập phẫu thuật được bác sĩ nội trú yêu cầu thực hiện đánh giá ban đầu cho bệnh nhân… Đó là một tình huống hàng ngày ở Khoa Cấp cứu của Bệnh viện Đa khoa Massachusetts - một cơ sở liên kết thực hành của Trường Y Harvard và không thuộc hệ thống Harvard…

Sự sụp đổ của những bức tường ngăn cách

Trong tâm thức của nhiều thế hệ người Việt, đào tạo y khoa mặc định phải gắn liền với hình ảnh những trường đại học Y độc lập, trực thuộc Bộ Y tế, với truyền thống lâu đời và kỷ luật thép. Mô hình này đã hoàn thành xuất sắc sứ mệnh lịch sử trong thế kỷ 20, trong kháng chiến và xây dựng hòa bình khi tạo ra sự thống nhất trong chỉ đạo tuyến và gắn kết chặt chẽ với hệ thống bệnh viện công.

Tuy nhiên, thế kỷ 21 với cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 đã thay đổi tất cả. Một trường Y biệt lập sẽ lấy đâu ra các giáo sư khoa học máy tính để dạy sinh viên về AI trong y tế, hay các chuyên gia luật để giảng về luật quốc tế?

 

Sinh viên năm thứ 3 của Trường Y Harvard trước khi thực hành tại Bệnh viện Đa khoa Massachusetts. Ảnh:bwhbulletin.org

Nhìn sang Mỹ, quốc gia sở hữu nền y học tiên tiến bậc nhất thế giới, khái niệm "trường đại học y chuyên biệt" gần như không tồn tại theo cách hiểu của chúng ta. Tại đó, trường Y luôn là một thực thể hữu cơ nằm trong các đại học đa ngành, như Harvard Medical School thuộc Đại học Harvard, Johns Hopkins School of Medicine thuộc Đại học Johns Hopkins. Mỹ không quy định việc trường Y phải sở hữu bệnh viện thực hành.

Cấu trúc đào tạo của Mỹ không có tranh luận về "chuyên" hay "không chuyên" ngay từ trứng nước. Sinh viên Y khoa không phải là học sinh tốt nghiệp phổ thông mà là những cử nhân đã hoàn thành 4 năm đại học với đủ các chuyên ngành, từ Văn học, Sinh học đến Kỹ thuật. Họ mang vào trường Y tư duy đa chiều của một trí thức toàn diện trước khi học cách cầm dao mổ. Mô hình này không làm "loãng" chất lượng Y khoa, mà tạo ra một hệ sinh thái cộng hưởng khổng lồ, nơi bác sĩ không chỉ biết chữa bệnh mà còn biết nghiên cứu và quản trị.

Bài học xương máu từ những cuộc "đại phẫu"

Nếu ví dụ về Mỹ có vẻ xa vời thì hãy nhìn vào Trung Quốc - quốc gia có nhiều điểm tương đồng với Việt Nam hơn. Trước năm 2000, Trung Quốc cũng sở hữu hệ thống các trường đại học Y khoa độc lập trực thuộc Bộ Y tế. Nhưng để hiện thực hóa tham vọng xây dựng các đại học "đẳng cấp thế giới" (Dự án 211 và 985), Chính phủ Trung Quốc đã thực hiện một cuộc "đại phẫu" chưa từng có: sáp nhập hàng loạt đại học y danh tiếng vào các đại học tổng hợp đa ngành.

Điển hình là Đại học Y khoa Bắc Kinh sáp nhập vào Đại học Bắc Kinh, và Đại học Y khoa Thượng Hải sáp nhập vào Đại học Phục Đán. Sau 2 thập kỷ, các con số đã nói lên tất cả: năng lực nghiên cứu khoa học của các trường Y sau sáp nhập tăng vọt nhờ tận dụng được nguồn lực tài chính và cơ sở vật chất khổng lồ của đại học mẹ.

Tuy nhiên, Trung Quốc cũng để lại một bài học cảnh báo cho Việt Nam: sự sáp nhập hay mở rộng phải đi kèm với cơ chế quản trị đặc thù. Tại Đại học Bắc Kinh, khối Sức khỏe vẫn giữ quyền tự chủ rất cao về nhân sự và tài chính, hoạt động như một "trường trong trường".

 

Một buổi học tại giảng đường ở Trung tâm Khoa học sức khỏe thuộc Đại học Bắc Kinh. Ảnh: Đại học Bắc Kinh

Năm 2020, Pháp đã thực hiện một cuộc cách mạng: xóa bỏ kỳ thi PACES khắc nghiệt và thay thế bằng lộ trình tích hợp (PASS và L.AS). Lộ trình L.AS cho phép sinh viên học một bằng cử nhân bất kỳ (như Văn học, Luật) tại một trường đại học tổng hợp, kèm theo một "gói" kiến thức y tế để chuyển tiếp sang trường Y. Triết lý của Pháp rất rõ ràng: bác sĩ tương lai không chỉ cần giỏi Toán, Hóa, họ cần sự thấu cảm xã hội và tư duy nhân văn. Việc mở cửa cho các trường đại học đa ngành tham gia vào giai đoạn tiền Y khoa là cách để đa dạng hóa nguồn nhân lực, tránh tạo ra những "cỗ máy chữa bệnh" vô cảm.

Trong nỗ lực hiện đại hóa nền giáo dục đại học và tham gia vào tiến trình Bologna, Chính phủ Nga đã thúc đẩy việc thành lập các đại học Liên bang khổng lồ, hoạt động theo mô hình đa ngành phương Tây. Các trường này, như Đại học Liên bang Kazan hay Đại học Tổng hợp Moscow (Lomonosov) đã mở lại hoặc thành lập mới các viện Y học.

Sự xuất hiện của các khoa Y trong đại học đa ngành đã tạo ra một cuộc cạnh tranh thú vị nhưng cũng đầy thách thức tại Nga. Trong khi sinh viên trường chuyên biệt thường tự tin hơn về kỹ năng lâm sàng thì sinh viên Y khoa của đại học đa ngành tự hào hơn về cơ sở vật chất và môi trường học thuật. Bài học rút ra là dù tiền bạc hay cơ sở vật chất hiện đại, dù chuyên biệt hay không thì sự gắn kết thực sự với bệnh viện thực hành là điều không phải bàn cãi.

Thái Lan đã giải quyết bài toán thiếu hụt bác sĩ nông thôn và cơ sở thực hành cho các đại học đa ngành thông qua dự án CPIRD (Collaborative Project to Increase Production of Rural Doctors). Thay vì bắt buộc mỗi trường đại học phải xây bệnh viện riêng tốn kém, Bộ Y tế Thái Lan và Bộ Giáo dục đã hợp tác để nâng cấp các bệnh viện tỉnh trở thành các trung tâm Giáo dục Y khoa đạt chuẩn. Các trường đại học (như Mahidol, Chulalongkorn) gửi sinh viên về các trung tâm này để đào tạo lâm sàng. Đây là mô hình "win - win": bệnh viện tỉnh có nhân lực, trường đại học có cơ sở thực hành, và sinh viên được tiếp xúc với mô hình bệnh tật đa dạng.

Chốt chặn "niềm tin”

Trở lại với câu hỏi nhức nhối được thảo luận tại Quốc hội vừa qua: tại sao ở Việt Nam, việc trường khối ngành khác mở ngành Y lại gây lo lắng đến thế? Tôi cho rằng câu trả lời nằm ở hai chữ "niềm tin". Chúng ta lo ngại vì thiếu công cụ để kiểm soát chất lượng thực sự.

 

Bác sĩ Pittaya Lhawong, Giám đốc Bệnh viện Sop Moei tại tỉnh Mae Hong Son, Thái Lan đi cùng một nhóm y tế công cộng để khám bệnh tại tỉnh Mae Hong Son gần biên giới với Myanmar, ngày 20/2/2025. Ảnh: benarnews.org

Ở Nhật Bản và Hàn Quốc, vấn đề này được giải quyết triệt để bằng chốt chặn cuối cùng là các tổ chức kiểm định độc lập. Tại Nhật Bản, dù là Đại học Tokyo danh giá hay một trường y tư thục mới mở, tất cả đều phải vượt qua bộ tiêu chuẩn kiểm định của JACME (Japan Accreditation Council for Medical Education).

JACME hoạt động độc lập, không chịu sức ép từ bộ chủ quản hay danh tiếng của trường. Họ chỉ quan tâm những con số biết nói: tỷ lệ sinh viên/giường bệnh là bao nhiêu, sinh viên có được trực tiếp khám lâm sàng không.

Hàn Quốc còn quyết liệt hơn khi những trường đại học đa ngành mở khoa Y nhưng đầu tư hời hợt, thiếu bệnh viện thực hành sẽ bị “điểm mặt chỉ tên”, cắt giảm chỉ tiêu, thậm chí buộc phải đóng cửa vĩnh viễn như trường hợp của Đại học Seonam. Tại xứ sở kim chi, không có chuyện "tuyển sinh trước, hoàn thiện sau", hoàn toàn không có vùng cấm.

Lời giải cho Việt Nam: Dựng hàng rào kỹ thuật 

Bài học từ quốc tế cho thấy con đường duy nhất là chuẩn hóa và minh bạch hóa. Thay vì tranh cãi về việc "ai được phép đào tạo", chúng ta cần thiết lập những "hàng rào kỹ thuật" đủ cao để chỉ những đơn vị thực sự nghiêm túc và có tiềm lực tài chính hùng mạnh mới có thể vượt qua.

Thứ nhất là luật hóa mối quan hệ viện - trường. Học tập mô hình Mỹ và Thái Lan, Việt Nam cần quy định cứng: bất kỳ cơ sở nào muốn đào tạo bác sĩ bắt buộc phải sở hữu bệnh viện thực hành hoặc có hợp đồng liên kết chiến lược, độc quyền với một bệnh viện đạt chuẩn. Nếu trường đa ngành không đủ tiền xây bệnh viện riêng? Hãy buộc họ phải đầu tư tài chính ngược lại cho bệnh viện công để "mua" quyền đào tạo thực sự.

Thứ hai là dùng kỳ thi quốc gia làm thước đo chuẩn mực. Chúng ta đang chuẩn bị triển khai kỳ thi cấp chứng chỉ hành nghề bác sĩ quốc gia. Đây chính là "chìa khóa vàng". Hãy biến kỳ thi này thành một bộ lọc công minh nhất. Nếu một trường đại học đa ngành tuyển sinh ồ ạt nhưng tỷ lệ sinh viên ra trường qua được kỳ thi quốc gia thấp, thị trường sẽ tự đào thải họ.

Thứ ba là thiết lập cơ chế kiểm định độc lập. Cần thành lập một hội đồng kiểm định Y khoa độc lập theo tiêu chuẩn quốc tế (như WFME), tách biệt khỏi sự quản lý hành chính. Hội đồng này sẽ đánh giá định kỳ và công khai kết quả. Những trường - kể cả trường công lập lâu đời - nếu không đạt chuẩn về cơ sở vật chất lâm sàng, tỷ lệ giảng viên/sinh viên, sẽ bị tước quyền tuyển sinh.

Lịch sử y học thế giới đã chứng minh: chất lượng không sinh ra từ sự biệt lập mà sinh ra từ sự tích hợp và kiểm soát chuẩn mực. Đã đến lúc Việt Nam cần tiếp tục cập nhật với xu thế thế giới, nhưng đồng thời phải siết chặt kỷ cương bằng những công cụ quản trị hiện đại. Chỉ khi đó, tấm bằng bác sĩ, dù được cấp bởi Đại học Y Hà Nội hay một đại học đa ngành nào đó mới thực sự mang cùng một trọng lượng: trọng lượng của tri thức, y đức và của từ mẫu cứu người.

Nguyễn Phước Thắng

Nguồn: https://baomoi.com/ai-duoc-phep-dao-tao-bac-si-va-4-bai-hoc-voi-viet-nam-c53893562.epi?utm_source=dapp&utm_campaign=share

Rạng sáng 8-9, tay vợt người Tây Ban Nha Carlos Alcaraz đã ghi dấu ấn lịch sử ở tuổi 22 khi đánh bại đối thủ Jannik Sinner (Ý) 3-1 để đăng quang chức vô địch Giải quần vợt Mỹ mở rộng (US Open) 2025.

Alcaraz giành danh hiệu Grand Slam thứ 6 ở tuổi 22 - Ảnh: Reuters

Chiến thắng này giúp Alcaraz "bỏ túi" danh hiệu Grand Slam thứ 6 trong sự nghiệp khi chưa bước qua tuổi 23. 

Tay vợt đến từ Tây Ban Nha trở thành người trẻ thứ hai đạt cột mốc này, sau huyền thoại Bjorn Borg (Thuỵ Điển). Đây là không chỉ đơn thuần là những thống kê, mà là lời khẳng định: Alcaraz sẽ thống trị quần vợt thế giới trong thời gian tới.

Alcaraz trở nên hoàn hảo

Đánh giá về Alcaraz, cựu tay vợt số 1thế giới Mats Wilander (Thụy Điển) tin rằng đàn em người Tây Ban Nha sẽ chạm mốc 20 danh hiệu Grand Slam. Và qua đó sánh ngang với các huyền thoại Roger Federer, Rafael Nadal, Novak Djokovic.

Alcaraz còn quá trẻ và đã có 6 Grand Slam, nhưng điều khiến anh được đánh giá cao hơn cả là khả năng tự hoàn thiện mình. Tại Wimbledon 2025, một trong những lý do khiến Alcaraz thua Sinner là hạn chế ở khả năng giao bóng. Tuy nhiên khi hai tay vợt tái đấu ở chung kết US Open 2025, Alcaraz đã chứng minh sự tiến bộ khi anh là người giao bóng tốt hơn.

Theo thống kê, Alcaraz ghi điểm từ giao bóng một lên đến 84% (so với 69% của Sinner). Trong khi đó ở giao bóng hai, Alcaraz cũng đạt tỉ lệ giao bóng ghi đến đến 57% so với 48% của đối thủ. Một điểm đáng nói hơn cả là dù không có lợi thế chiều cao như Sinner, Alcaraz đạt tốc độ giao trung bình bóng một 192 km/h, xấp xỉ mức 193 km/h của đối thủ người Ý.

Nhìn thấy màn trình diễn của Alcaraz, Wilander phải thốt lên: "Alcaraz gần như hoàn hảo. Khi cải thiện được khả năng giao bóng, cậu ấy không thể bị đánh bại". Với việc cải thiện giao bóng, Alcaraz giờ đã hoàn thiện bộ kỹ năng tấn công để đạt đến đẳng cấp của những Djokovic, Federer hay Nadal. 

Nhưng điểm khiến nhiều CĐV tin rằng Alcaraz còn tiến xa hơn nữa chính là việc anh tận dụng tốt những thời khắc then chốt. Alcaraz luôn biết cánh bừng sáng ở những thời điểm quyết định, qua đó tạo bước ngoặt cho trận đấu.

Alcaraz với kiểu tóc mới tại US Open 2025 - Ảnh: REUTERS

Alcaraz và Sinner: động lực của nhau

Sau thời của những tay vợt như Federer, Nadal, Djokovic..., nhiều CĐV lo ngại làng quần vợt thế giới sẽ không có tay vợt siêu sao nào. Đây là điều đã xảy ra với quần vợt nữ thế giới trong những năm gần đây. 

Nhưng phong độ, đẳng cấp, sự trưởng thành liên tục của Alcaraz và Sinner đã trả lời cho câu hỏi đó. Hãy nhớ rằng Sinner và Alcaraz đã gặp nhau ở 3 trận chung kết Grand Slam gần nhất - điều chưa từng xảy ra trong lịch sử.

Cuộc cạnh tranh của hai tay vợt này sẽ còn tiếp tục. Alcaraz (22 tuổi) và Sinner (24 tuổi) đều còn rất trẻ và có thể sẽ ganh đua trong hơn một thập niên nữa. 

Cũng giống như cuộc cạnh tranh khắc nghiệt ở nhiều môn thể thao, Alcaraz sẽ là động lực để Sinner tiến bộ và ngược lại. Điều đó có thể khiến cả hai đạt đến những giới hạn chưa từng có ai chạm tới trong lịch sử.

"Từ giờ tôi sẽ là kẻ đi săn, thay vì bị săn đuổi" - Sinner phát biểu sau khi bị Alcaraz đánh bại ở chung kết US Open 2025. Đây là thông điệp cho thấy Sinner sẽ không ngồi yên trước sự tiến bộ của Alcaraz. 

Và đó là điều các CĐV quần vợt thế giới chờ đợi. Cuộc đua giữa Alcaraz và Sinner vừa bước sang một chặng khác. Ở đó, Alcaraz chỉ mới là người xuất phát trước.

Alcaraz lấy lại ngôi số 1 thế giới

Với chiến thắng trước Sinner, Alcaraz chính thức trở lại ngôi vị số 1 thế giới. Đây là vị trí mà Alcaraz đã từng chạm đến cách đây 2 năm. Tuy nhiên, Alcaraz đã không thể đứng vững trước sức ép của Sinner. Nhưng giờ đây mọi thứ có lẽ sẽ thay đổi khi Alcaraz đã có thêm bản lĩnh và thấm nhuần triết lý của kẻ chinh phục hơn.

Nguồn: TUỔI TRẺ 

Đây là bước tiến quan trọng và kịp thời với sự phát triển của công nghệ và kịp thời trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo đang được sử dụng ngày càng phổ biến vào các mục đích xấu.

Mới đây, Quốc hội đã chính thức thông qua Luật An ninh mạng 2025. Luật An ninh mạng 2025 được hợp nhất từ Luật An ninh mạng 2018 và Luật An toàn thông tin mạng 2015, nhằm tinh gọn đầu mối quản lý, tránh chồng chéo và tạo hành lang pháp lý thống nhất.

 

Cấm sử dụng trí tuệ nhân tạo để giả mạo video, hình ảnh giọng nói của người khác trái quy định. Ảnh minh họa: AI 

Cấm dùng trí tuệ nhân tạo để giả mạo hình ảnh, giọng nói của người khác

Đáng chú ý, Điều 7 Luật có quy định về các hành vi mới bị nghiêm cấm về an ninh mạng. Trong đó, có hành vi cấm sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) hoặc công nghệ mới để giả mạo video, hình ảnh giọng nói của người khác trái quy định của pháp luật; tạo lập, đăng tải, phát thông tin quy định tại khoản 1 Điều 7 (đăng tải, phát tán thông tin nhằm tuyên truyền chống Nhà nước; xuyên tạc lịch sử, phủ nhận thành tựu cách mạng, phá hoại khối đại đoàn kết toàn dân tộc, xúc phạm tôn giáo, phân biệt đối xử về giới, phân biệt chủng tộc; bịa đặt, vu khống, thông tin sai sự thật, sai sự thật gây hoang mang trong Nhân dân, gây thiệt hại cho hoạt động kinh tế - xã hội...).

Nhận xét về quy định mới trên, luật sư Nguyễn Quốc Cường, Đoàn Luật sư TP.HCM, cho rằng trong bối cảnh AI, đặc biệt là các công nghệ deepfake (công nghệ ứng dụng AI, đặc biệt là các thuật toán học sâu để tạo ra nội dung giả mạo có độ chân thực cao, bao gồm hình ảnh, video và âm thanh), tổng hợp giọng nói và tạo dựng hình ảnh ảo đang trong thời kỳ phát triển vượt bậc, thì việc Quốc hội lần đầu tiên ghi nhận hành vi cấm sử dụng AI hoặc công nghệ mới để giả mạo hình ảnh, giọng nói của người khác là bước tiến quan trọng và kịp thời.

 

Luật sư Nguyễn Quốc Cường, Đoàn Luật sư TP.HCM 

3 ý nghĩa quan trọng

Theo luật sư Cường, quy định này có ý nghĩa ở ba phương diện lớn.

Thứ nhất là ý nghĩa pháp lý khi lần đầu tạo hành lang pháp lý trực tiếp điều chỉnh công nghệ deepfake và công nghệ giả mạo.

Trước đây, hành vi giả mạo hình ảnh, video, giọng nói chủ yếu được xử lý dựa trên các quy định liên quan trong BLDS (quyền nhân thân), BLHS (tội lợi dụng quyền tự do dân chủ xâm phạm lợi ích cá nhân, làm nhục, vu khống...) và Luật An ninh mạng 2018. Tuy nhiên, những quy định này không đề cập trực tiếp đến công nghệ mới như AI, deepfake nên còn thiếu cơ chế trong việc áp dụng pháp luật xử lý khi có hành vi vi phạm và đôi khi dẫn đến việc cơ quan nhà nước không không biết xử lý như thế nào.

Việc đưa hành vi sử dụng AI để giả mạo vào nhóm hành vi bị nghiêm cấm về an ninh mạng đã tạo khung pháp lý rõ ràng, có tính răn đe và giúp cơ quan quản lý có cơ sở căn cứ xử lý ngay khi phát hiện hành vi vi phạm.

Thứ hai về ý nghĩa xã hội, giúp bảo vệ danh dự, uy tín, hình ảnh của cá nhân, ngăn chặn những hành vi lừa đảo, góp phần xây dựng xã hội phát triển, an toàn. AI đã được sử dụng để tạo ra video giả mạo người nổi tiếng quảng cáo sản phẩm; giọng nói ngân hàng giả mạo gọi điện để lừa đảo; deepfake lãnh đạo phát ngôn sai sự thật; hình ảnh nhạy cảm giả nhằm tống tiền hoặc bôi nhọ. Những hành vi này gây tổn thương nghiêm trọng đến quyền nhân thân, uy tín cá nhân, đồng thời đe dọa đến an ninh thông tin, trật tự xã hội, thậm chí gây hoang mang dư luận.

Do đó, việc luật hóa hành vi cấm giúp bảo vệ người dân trước rủi ro lừa đảo công nghệ cao; bảo vệ các tổ chức, doanh nghiệp trước tin giả tài chính; ổn định môi trường thông tin, tránh lan truyền nội dung độc hại và nâng cao trách nhiệm của nền tảng và người sử dụng mạng.

Thứ ba là ý nghĩa đối với an ninh quốc gia giúp ngăn chặn lợi dụng AI để xuyên tạc, kích động, chống phá. Cụ thể, Điều 7 Luật An ninh mạng 2025 liệt kê rõ các nhóm thông tin bị cấm đăng tải, trong đó có: tuyên truyền chống Nhà nước; xuyên tạc lịch sử, kích động chia rẽ dân tộc; bịa đặt, vu khống, gây hoang mang trong nhân dân; thông tin sai sự thật về tài chính, chứng khoán, tiền tệ.

Ngoài ra, theo luật sư Cường, khi kết hợp với công nghệ AI, mức độ nguy hiểm tăng lên gấp nhiều lần. Một video deepfake lãnh đạo phát biểu sai sự thật, hay giọng nói giả mạo trong lĩnh vực tài chính - ngân hàng có thể gây ra khủng hoảng lòng tin, tổn thất kinh tế và an ninh quốc gia. Việc luật hóa giúp chặn từ gốc các hành vi nguy hiểm này.

Cần hướng dẫn cụ thể giả mạo bằng AI là gì?

Để bảo đảm hiệu quả và áp dụng một cách hiệu quả, chúng ta cần có văn bản hướng dẫn chi tiết định nghĩa và phạm vi của hành vi "giả mạo bằng AI”.

Cần làm rõ thế nào là “giả mạo bằng AI”, ranh giới giữa sáng tạo nghệ thuật (AI tạo nhân vật ảo) và hành vi vi phạm quyền nhân thân. Trường hợp sử dụng AI trong hài kịch, châm biếm có bị coi là vi phạm không? Thế nào là “trái quy định của pháp luật hay trái luật”, có bao gồm cả việc dùng AI để chỉnh sửa ảnh thông thường hay chỉ áp dụng cho deepfake, giọng nói tổng hợp.

Việc định nghĩa rõ giúp tránh tình trạng áp dụng tùy tiện, tránh tối đa việc suy nghĩ chủ quan của người áp dụng pháp luật.

Cạnh đó, cần quy định trách nhiệm của các nền tảng mạng xã hội và đơn vị cung cấp công cụ AI. Bổ sung quy định về nền tảng mạng xã hội phải có công cụ phát hiện nội dung AI giả mạo, phải có cơ chế kiểm duyệt nội dung chặt chẽ trước khi. Buộc gỡ bỏ trong thời gian rất ngắn (ví dụ 24 giờ) hoặc có cơ chế tự động gỡ bỏ khi phát hiện hành vi vi phạm, gắn watermark AI (ảnh, video có nhãn AI-generated).

Cũng cần có quy định về cơ chế giám định kỹ thuật số để phát hiện deepfake, do hiện nay chưa có quy trình giám định nhà nước về deepfake, đây là thiếu hụt lớn và tạo ra lỗ hổng rất lớn.

Cuối cùng nên có quy định bảo vệ riêng đối với hình ảnh, giọng nói của người nổi tiếng, trẻ em, cán bộ công chức. Vì những nhóm này là mục tiêu tấn công phổ biến của deepfake.

Tóm lại, quy định mới của Luật An ninh mạng 2025 là bước tiến quan trọng, phù hợp với sự phát triển của công nghệ và kịp thời trong bối cảnh AI đang được sử dụng ngày càng phổ biến vào các mục đích xấu.

Tuy nhiên, để thực sự mang lại hiệu quả, cần có hệ thống văn bản hướng dẫn chi tiết về phạm vi điều chỉnh, cơ chế giám sát và trách nhiệm của các chủ thể liên quan. Điều này vừa bảo đảm quyền nhân thân, danh dự, uy tín của cá nhân, vừa giữ vững an ninh mạng, an toàn thông tin trong thời đại AI.

(Luật sư NGUYỄN QUỐC CƯỜNG, Đoàn Luật sư TP.HCM)

YẾN CHÂU

Nguồn: https://baomoi.com/lan-dau-tien-luat-quy-dinh-cam-dung-tri-tue-nhan-tao-de-gia-mao-nguoi-khac-c54001990.epi