NGÀNH CNTT TUYỂN SINH NHIỀU CHỈ TIÊU NGÀNH CNTT, CNTT VIỆT NHẬT VÀ KHOA HỌC DỮ LIỆU

Tin tức

Lạm dụng ChatGPT đang 'nhân bản' tư duy, biến con người thành cỗ máy rập khuôn

on .

Nghiên cứu mới cảnh báo việc lạm dụng chatbot AI như ChatGPT đang làm thui chột sự đa dạng trong tư duy và ngôn ngữ, khiến con người ngày càng suy nghĩ giống nhau.

Theo một bài luận mới được công bố trên tạp chí Trends in Cognitive Sciences, việc sử dụng các mô hình ngôn ngữ lớn (LLMs) như ChatGPT có thể đang bào mòn sự độc đáo trong cách suy nghĩ và giao tiếp của con người.

Zhivar Sourati, nhà khoa học máy tính tại Đại học Nam California (USC) và là tác giả chính của nghiên cứu, nhận định: "Sự phong phú trong cách mọi người viết, tranh luận và suy nghĩ là một trong những tài nguyên nhận thức giá trị nhất của nhân loại".

 Lạm dụng ChatGPT có thể khiến tất cả chúng ta đều nghĩ như nhau. Ảnh: techlusive

Lạm dụng ChatGPT có thể khiến tất cả chúng ta đều nghĩ như nhau. Ảnh: techlusive

Khi LLMs đồng nhất hóa những khác biệt này, kết quả là những biểu đạt và tư duy của người dùng bị rập khuôn. Sự đa dạng về ngôn ngữ và góc nhìn chính là động lực thúc đẩy sự sáng tạo, đổi mới và khả năng giải quyết vấn đề tập thể.

Theo Trung tâm Nghiên cứu Pew, 1/3 người Mỹ đã sử dụng ChatGPT vào năm 2025, tăng gấp đôi năm 2023. Tỷ lệ này ở thanh thiếu niên lên tới 2/3.

Trong mảng doanh nghiệp, dữ liệu từ Đại học Stanford ghi nhận 78% tổ chức có sử dụng AI trong năm 2024, tăng từ 55% năm 2023.

Sự phổ biến này mang đến rủi ro lớn. Nhóm nghiên cứu chỉ ra rằng văn bản do LLM tạo ra ít có sự biến thiên hơn so với con người tự viết.

Các công nghệ trước đây như Internet hay hệ thống định vị toàn cầu (GPS) cũng định hình nhận thức song chủ yếu hỗ trợ lưu trữ và truy xuất thông tin, trong khi LLMs tự tạo ra các lập luận và cách diễn đạt thay cho người dùng.

Chúng cung cấp "một cách suy nghĩ đã được hoàn thiện” và khi hàng trăm triệu người cùng sử dụng, sức mạnh đồng nhất hóa của nó là chưa từng có.

Nguyên nhân một phần đến từ dữ liệu dùng để huấn luyện AI. LLMs tập trung vào các quy luật thống kê, có thể đề cao quá mức các ngôn ngữ và hệ tư tưởng thống trị, dẫn đến việc thu hẹp trải nghiệm của con người.

Sự đồng nhất hóa tư duy làm giảm tính đa nguyên - nguyên lý cho rằng nhiều góc nhìn khác nhau sẽ tốt cho toàn xã hội. Nếu mất đi khả năng suy nghĩ đa chiều, con người sẽ gặp khó khăn trong việc tìm ra giải pháp và thích nghi với các tình huống mới.

"Mối lo không dừng lại ở việc LLMs định hình cách mọi người viết hoặc nói, mà còn là chúng xác định lại một cách tinh tế những gì được coi là lời nói đáng tin cậy, quan điểm đúng đắn hoặc thậm chí là lý luận tốt", ông Sourati chia sẻ.

Đáng lo ngại hơn, xu hướng này ảnh hưởng cả đến những người không dùng chatbot. Ông Sourati phân tích, khi bị bao quanh bởi những người suy nghĩ và nói chuyện theo một khuôn mẫu, những cá nhân khác biệt sẽ chịu áp lực phải đồng hóa để những ý tưởng của mình trông "đáng tin cậy" hoặc "được xã hội chấp nhận" hơn.

Bác sĩ tâm thần học Owen Muir đồng tình với quan điểm này khi khẳng định thứ ngôn ngữ "trung bình" đang dần ăn sâu vào giao tiếp của con người, ngay cả khi không có sự hiện diện của máy móc.

(Theo Cnet)

Du Lam 


Nguồn: BÁO MỚI 

Hơn 20% video YouTube hiển thị cho người dùng mới là nội dung rác do AI tạo ra

on .

Một nghiên cứu mới chỉ ra rằng hơn 20% video được YouTube đề xuất cho người dùng mới là nội dung do trí tuệ nhân tạo tạo ra với chất lượng thấp, tạo ra nguồn doanh thu ước tính khoảng 117 triệu USD mỗi năm.

 Kênh Super Cat League giới thiệu những chú mèo giống người trong những cảnh tượng kỳ lạ (được tạo ra bằng trí tuệ nhân tạo). Ảnh minh họa: @SuperCatLeague/YouTube

Kênh Super Cat League giới thiệu những chú mèo giống người trong những cảnh tượng kỳ lạ (được tạo ra bằng trí tuệ nhân tạo). Ảnh minh họa: @SuperCatLeague/YouTube

The Guardia công bố một nghiên cứu cho thấy hơn 20% video mà thuật toán YouTube hiển thị cho người dùng mới là “nội dung rác do AI tạo ra”. Đó là những sản phẩm chất lượng thấp, được thiết kế chủ yếu để câu view và kiếm tiền từ sự chú ý.

Nghiên cứu do Kapwing, một công ty biên tập video, thực hiện trên 15.000 kênh YouTube phổ biến nhất thế giới (top 100 kênh tại mỗi quốc gia). Kết quả cho thấy 278 kênh trong số này chỉ đăng tải nội dung được tạo hoàn toàn bằng trí tuệ nhân tạo.

Theo ước tính, các kênh “video nhảm nhí” sử dụng AI đã thu hút hơn 63 tỷ lượt xem và 221 triệu người đăng ký, tạo ra doanh thu khoảng 117 triệu USD (tương đương 90 triệu bảng Anh) mỗi năm.

Các nhà nghiên cứu cũng tạo một tài khoản YouTube mới và theo dõi 500 video đầu tiên được nền tảng đề xuất. Trong số này, có tới 104 video được xác định là “nội dung rác do AI tạo ra”.

Khoảng 1/3 tổng số video thuộc nhóm “nội dung nhảm nhí”, bao gồm cả nội dung AI và các video chất lượng thấp khác được sản xuất nhằm tối đa hóa doanh thu quảng cáo.

Những phát hiện này cho thấy sự hình thành của một ngành công nghiệp nội dung mới, đang phát triển nhanh chóng và bão hòa các nền tảng mạng xã hội lớn như X, Meta và YouTube. Đặc trưng của loại nội dung này là phi ngữ cảnh, dễ gây nghiện và có khả năng lan truyền xuyên biên giới.

 Một kênh YouTube sử dụng trí tuệ nhân tạo tạo sinh

Một kênh YouTube sử dụng trí tuệ nhân tạo tạo sinh

Một phân tích của The Guardian công bố trong năm nay cũng chỉ ra rằng gần 10% các kênh YouTube tăng trưởng nhanh nhất là nội dung do AI tạo ra, thu hút hàng triệu lượt xem bất chấp các nỗ lực của nền tảng nhằm hạn chế “nội dung không chân thực”.

Nghiên cứu của Kapwing cho thấy các kênh AI có phạm vi tiếp cận toàn cầu, với lượng người theo dõi lên tới hàng chục triệu.

Tại Tây Ban Nha, khoảng 20 triệu người – gần một nửa dân số nước này – theo dõi các kênh AI đang thịnh hành. Con số này là 18 triệu tại Ai Cập, 14,5 triệu tại Mỹ và 13,5 triệu tại Brazil.

Nghiên cứu cũng chỉ ra nhiều kênh nội dung do AI tạo ra đạt lượng người xem và doanh thu rất lớn. Các video thường khai thác những câu chuyện phi lý, hình tượng cường điệu, thiếu cốt truyện rõ ràng, hoặc nhắm trực tiếp tới trẻ em thông qua bối cảnh siêu thực và âm thanh gây tò mò.

Một số kênh tận dụng hình ảnh thiên tai, thảm họa cùng tiêu đề cảm xúc để thu hút lượt xem. Theo ước tính, nhiều kênh trong số này đạt hàng tỷ lượt xem và mang lại doanh thu hàng triệu USD mỗi năm.

Mặc dù YouTube không công bố dữ liệu chi tiết về tỷ lệ nội dung AI trong tổng số lượt xem, các chuyên gia cho rằng đằng sau những video kỳ lạ này là một hệ sinh thái sản xuất nội dung có tổ chức, tận dụng thuật toán phân phối của các nền tảng lớn để tối đa hóa lợi nhuận.

Một chuyên gia nhận định, nhiều cộng đồng trực tuyến trên Telegram, WhatsApp hay Discord đang chia sẻ kinh nghiệm, thậm chí bán các khóa học hướng dẫn tạo nội dung AI “kém chất lượng nhưng đủ lan truyền” để kiếm tiền. Phần lớn người tham gia đến từ các quốc gia có thu nhập trung bình, nơi thu nhập từ YouTube vượt xa mức lương địa phương.

Phản hồi về vấn đề này, người phát ngôn của YouTube cho biết trí tuệ nhân tạo tạo sinh chỉ là một công cụ và có thể được sử dụng cho cả nội dung chất lượng cao lẫn chất lượng thấp.

“Chúng tôi tập trung kết nối người dùng với nội dung chất lượng cao. Mọi video tải lên YouTube đều phải tuân thủ nguyên tắc cộng đồng, và các nội dung vi phạm sẽ bị gỡ bỏ,” người phát ngôn Youtube khẳng định.

KHÁNH MY

Nguồn: https://baomoi.com/hon-20-video-youtube-hien-thi-cho-nguoi-dung-moi-la-noi-dung-rac-do-ai-tao-ra-c54128049.epi

Giới tinh hoa nên được hình thành như thế nào? (Kỳ 2): Giới tinh hoa trong kỷ nguyên mới có gì khác trước?

on .

Thuật ngữ giới tinh hoa được sử dụng khá rộng rãi trên các diễn đàn và trong cộng đồng. Tuy nhiên, nội hàm khái niệm về nhóm này lại còn gây nhiều tranh luận khác nhau. Nhìn chung, nhóm tinh hoa là những người được kỳ vọng trao vai trò dẫn dắt sự phát triển của kinh tế - xã hội khi có thể nắm trong tay ba yếu tố: năng lực, nguồn lực và quyền lực.

Yếu tố năng lực thường được nhìn nhận dưới khía cạnh tri thức và khả năng lãnh đạo, quản lý. Yếu tố nguồn lực bao gồm các chất liệu đầu vào giúp tạo giá trị tùy từng hoàn cảnh như thể chế, tài chính, đất đai, công nghệ... Cuối cùng, yếu tố quyền lực giúp nhóm tạo ảnh hưởng và huy động sự tham gia, phối hợp từ cộng đồng.

 

Dù quan điểm về giới tinh hoa đối với đại đa số ít thay đổi qua thời gian, nhưng vai trò và thách thức mà nhóm này phải đối diện có khác biệt so với giai đoạn đổi mới khi bước vào kỷ nguyên phát triển thịnh vượng. Những tác động rõ nét của các công nghệ tự động hóa, chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo (AI) đối với vai trò của nhóm này rất cần được làm rõ.

Tự động hóa của robot làm gia tăng nguồn lực và vai trò thiết kế luật chơi mới

Robot được kỳ vọng làm tăng năng suất các ngành và dần thay thế vai trò của lao động chân tay ở một số phân khúc công việc có tính chất lặp đi lặp lại. Nguyên tắc thay thế robot trong các hoạt động sản xuất nông nghiệp và công nghiệp là phải đảm bảo tiết kiệm chi phí và phải đảm bảo chất lượng tương đương hoặc cao hơn lao động được thay thế.

Điều này khiến đặc điểm quá trình thay thế của robot đối với các nước dựa vào lợi thế chi phí lao động giá rẻ, kỹ năng thấp, chủ yếu tập trung vào những ngành sử dụng robot giá rẻ với hiệu quả cải thiện chất lượng ở mức độ vừa phải thì mới có thể thay thế hiệu quả nhân lực. Ngược lại, ở những quốc gia phát triển, có mức lương và trình độ kỹ thuật của lao động cao, quá trình ứng dụng robot diễn ra mạnh mẽ hơn và tập trung ở những ngành ứng dụng công nghệ cao.

Tuy có tác động thay thế, robot đang làm tăng cả thu nhập lẫn số lượng việc làm, tạo tác động khác biệt đến từng nhóm đối tượng. Người lao động có trình độ trung bình và cao được hưởng lợi, nhưng người lao động có trình độ thấp, đặc biệt là những người làm các công việc có tính chất rập khuôn, đối mặt với khả năng mất việc.

Nhìn nhận dưới góc độ này, sự xuất hiện của hoạt động tự động hóa từ robot đang gia tăng yếu tố nguồn lực cho giới tinh hoa, cụ thể là nguồn lực công nghệ. Điều này cũng sẽ giúp tăng khả năng phối hợp của nhóm được dẫn dắt với nhóm tinh hoa. Tuy nhiên, vai trò lớn của nhóm tinh hoa trong kỷ nguyên tự động hóa là làm sao để giúp nhóm nhân lực trình độ thấp có thể nâng cao năng lực để bắt kịp sự phát triển của nền kinh tế - xã hội mà không bị chôn vùi bởi công nghệ.

AI đòi hỏi năng lực của giới tinh hoa phải cao hơn

AI bắt đầu được nghiên cứu từ 30 năm trước, nhưng tác động thật sự đến nền kinh tế và thị trường lao động chỉ trong giai đoạn 10 năm gần đây và mức độ ảnh hưởng vẫn còn là một ẩn số chưa nhìn thấy hết được. Những ghi nhận ban đầu cho thấy AI tác động mạnh mẽ hơn lên nhóm nhân lực trình độ cao. Trình độ học vấn càng cao, mức độ tiếp xúc với AI trong công việc càng lớn.

Điều này cho thấy AI sẽ ảnh hưởng đến nền kinh tế của các nước phát triển nhiều hơn là các nước đang phát triển. Nguyên tắc thay thế của AI tương tự robot, dựa vào khả năng tiết kiệm chi phí và điều chỉnh chất lượng. Do nhóm nhân lực trình độ cao có kỹ năng và mức lương cao, nên khả năng thay thế của AI được dự báo là sẽ nhanh và mạnh mẽ hơn cả robot.

Loại hình công việc mà AI có thể thay thế là những công việc trí óc có tính chất lặp đi lặp lại, và có sẵn các công thức tương đối ổn định như phân tích, dự báo hoặc các chuyên viên thu thập dữ liệu, nhà thiết kế. Do sử dụng thuật toán để ghi nhớ dữ liệu và các mô thức xử lý, AI liên tục được dạy để nhớ và xử lý dữ liệu với khối lượng và tốc độ tăng theo cấp số nhân, nên khả năng thay thế nhân lực của AI trong tương lai được dự báo ngày càng nhiều hơn. Mức độ cao nhất là sẽ thay thế hầu như hoàn toàn những công việc đã có tiền lệ lần đầu tiên và chỉ những công việc chưa có tiền lệ mới đòi hỏi con người thực hiện.

Tính đến thời điểm hiện tại, các nghiên cứu cho thấy tác động của AI khác hẳn so với robot khi dường như không tạo thêm việc làm mới cao cấp hơn sau khi thay thế việc làm cũ, và không giúp thu nhập của nhân lực ngành tăng lên. Điều này cho thấy AI đã khép lại dư địa phát triển giá trị mà nhân lực có thể đem lại trên mô thức vận hành kinh tế xã hội cũ, đòi hỏi phải thiết kế mô thức mới, nơi con người tiếp tục tạo giá trị ở một nền tảng cao hơn.

Như vậy, sự ra đời và ngày càng hoàn thiện của AI đang góp phần định nghĩa lại vai trò của giới tinh hoa. Việc dẫn dắt nền kinh tế - xã hội phát triển theo những mô thức vận hành đã có tiền lệ sẽ không còn được đề cao, thay vào đó, nhóm tinh hoa cần chuyển đổi từ tư duy phân tích, tổng hợp thông thường sang tư duy đột phá, đổi mới. Một thách thức khác cho vai trò giới tinh hoa trong kỷ nguyên mới đó là nhiệm vụ phải thiết lập một mô thức vận hành kinh tế xã hội mới, nơi nguồn nhân lực có nhiều dư địa tạo giá trị từ những công việc chưa có tiền lệ.

Chuyển đổi số thay thế vai trò quản lý và thay đổi cách thức vận hành

Kỹ thuật số là công nghệ mang tính chất nền tảng, có tác động tăng hiệu quả quy trình trung gian và từ đó tác động đến số lượng cũng như bản chất vận hành công việc. Công nghệ số sẽ có khuynh hướng thay thế các công việc mang tính chất quản lý, điều hành có đặc điểm cụm ngành, hỗ trợ cho sự ra đời nhiều mô hình kinh doanh mới có tính chất linh hoạt và giúp sử dụng các nguồn lực hiệu quả hơn dựa trên cơ chế chia sẻ thông tin và tạo lập các hệ sinh thái tổng hợp, phục vụ nhu cầu của bên cung và bên cầu.

Số hóa và kỹ thuật số là công nghệ nền tảng có tác động đến cách thức làm việc, nên nhiều khả năng sẽ có tính thay thế đối với nhóm công việc mang tính quản lý, điều hành nhiều hơn là công việc sản xuất kinh doanh chính, và tạo ra nhiều cơ hội việc làm cho các nhóm lao động có thể tham gia một cách linh hoạt, nên giảm được sự lãng phí nhân lực.

Nhìn ở góc độ trên, chuyển đổi số, bên cạnh việc gia tăng nguồn lực công nghệ cho giới tinh hoa như quá trình tự động hóa, đang dần thay thế vai trò quản lý của giới tinh hoa, nên trong tương lai vai trò lãnh đạo, dẫn dắt sự chuyển đổi, phát triển sẽ được đề cao hơn vai trò quản lý. Tuy nhiên, như đã mô tả, dưới tác động của AI vai trò lãnh đạo lúc này cũng sẽ có nhiều khác biệt. Ngoài ra, sự xuất hiện của công nghệ số cũng tái thiết lập các mô thức vận hành các hoạt động kinh tế - xã hội, đòi hỏi vai trò linh hoạt thích ứng đối với nhóm người dẫn dắt và phối hợp.

Nhìn chung, sự xuất hiện của các công nghệ mới kể trên đã thay đổi vai trò giới tinh hoa theo hướng đòi hỏi cao hơn về mặt năng lực, đặc biệt là năng lực tư duy đổi mới đột phá, cung cấp nhiều hơn các nguồn lực công nghệ tiến bộ, và thay đổi quyền lực hướng về vai trò lãnh đạo dẫn dắt công chúng nhiều hơn là vai trò quản lý, kiểm soát. Những thay đổi này sẽ ngày càng mạnh mẽ, đòi hỏi giới tinh hoa phải thay đổi đặc điểm và bản chất trong kỷ nguyên phát triển thịnh vượng.

Trần Hương Giang

Nguồn: https://baomoi.com/gioi-tinh-hoa-nen-duoc-hinh-thanh-nhu-the-nao-ky-2-gioi-tinh-hoa-trong-ky-nguyen-moi-co-gi-khac-truoc-c54381880.epi

Google cảnh báo chiêu lừa mới, người dùng cần làm điều này ngay

on .

Tin nhắn giả mạo ngân hàng, giao hàng hay cơ quan nhà nước đang xuất hiện ngày càng nhiều, và nguyên nhân lại đến từ một cài đặt trên điện thoại.

Theo Google, đây không còn là những chiêu trò đơn lẻ mà đã phát triển thành các chiến dịch có tổ chức, gây thiệt hại tài chính lớn và ảnh hưởng nghiêm trọng đến người dùng điện thoại thông minh.

Trong báo cáo mới công bố, Google cho biết phần lớn người dùng Android từng nhận được ít nhất một tin nhắn lừa đảo. Đáng chú ý, chỉ khoảng 4% nạn nhân có thể lấy lại được số tiền đã mất, cho thấy mức độ nguy hiểm và khó khắc phục của các hình thức tấn công này.

Nhiều chiến dịch lừa đảo tin nhắn hiện nay được triển khai trên quy mô lớn, sử dụng hàng loạt điện thoại gắn SIM thông thường để gửi tin nhắn hàng loạt. Một số nhóm tội phạm có tổ chức được cho là hoạt động từ nước ngoài, liên tục thay đổi số điện thoại và tên miền để tránh bị phát hiện.

  Google cảnh báo hình thức lừa đảo thông qua tin nhắn giả mạo. Ảnh minh họa: AI

Google cảnh báo hình thức lừa đảo thông qua tin nhắn giả mạo. Ảnh minh họa: AI 

Đáng lo ngại hơn, bên cạnh các chiến dịch gửi tin nhắn diện rộng, giới an ninh mạng còn ghi nhận một hình thức tấn công tinh vi hơn, có thể nhắm vào người dùng ngay khi họ ở gần kẻ tấn công mà không cần biết trước số điện thoại. Các cuộc tấn công này lợi dụng công nghệ di động cũ, đặc biệt là mạng 2G.

Cụ thể, kẻ gian sẽ sử dụng thiết bị giả mạo trạm phát sóng di động, buộc điện thoại trong khu vực lân cận tự động chuyển từ mạng 4G hoặc 5G sang 2G, vốn có mức độ bảo mật rất thấp. Khi đó, chúng có thể gửi trực tiếp các tin nhắn giả mạo ngân hàng, đơn vị giao hàng hoặc cơ quan nhà nước đến điện thoại nạn nhân mà không thông qua hệ thống lọc của nhà mạng.

Một vụ việc gần đây tại châu Âu cho thấy mức độ nguy hiểm của hình thức này. Cảnh sát Hy Lạp đã bắt giữ một nhóm đối tượng sử dụng thiết bị gắn trên xe ô tô để phát sóng trạm di động giả, từ đó thu thập thông tin thuê bao và phát tán tin nhắn lừa đảo chứa liên kết độc hại.

Google cho biết các cuộc tấn công kiểu này có thể vượt qua hầu hết các cơ chế chống spam truyền thống do không đi qua mạng lưới của nhà mạng. Đây là lý do hãng khuyến cáo người dùng cần chủ động bảo vệ thiết bị của mình.

Theo Google, từ Android 12, người dùng đã có thể tắt hoàn toàn kết nối 2G trong phần cài đặt mạng. Khi đó, điện thoại sẽ không còn nguy cơ bị ép kết nối vào các trạm phát sóng giả sử dụng công nghệ 2G. Lưu ý, với các dòng máy không thấy tùy chọn tắt 2G, bạn nên ưu tiên sử dụng mạng 4G hoặc 5G, đồng thời tránh sử dụng SIM trên các thiết bị đã quá cũ.

Bên cạnh đó, Android 16 còn bổ sung chế độ Bảo vệ nâng cao, giúp người dùng an toàn hơn trước các hình thức tấn công qua tin nhắn.

Google nhấn mạnh, trong bối cảnh các chiêu lừa qua tin nhắn SMS ngày càng tinh vi, việc tắt 2G là một trong những cách đơn giản nhưng hiệu quả để giảm rủi ro mất thông tin.

Tiểu Minh


Nguồn: BÁO MỚI

Loạt thiết bị rủi ro bảo mật sẽ bị chặn giao dịch ngân hàng từ hôm nay

on .

Từ hôm nay 1/3, nhiều ngân hàng chính thức dừng cung cấp dịch vụ ngân hàng số trên các thiết bị di động không đáp ứng tiêu chuẩn an toàn bảo mật theo quy định của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam.

Ứng dụng ngân hàng số của SHB. Ảnh: Bnews phát

Ứng dụng ngân hàng số của SHB. Ảnh: Bnews phát

Theo đó, các ngân hàng lớn như Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV), Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank), Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam (VietinBank), Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam (Agribank) cùng nhiều ngân hàng thương mại cổ phần khác đã phát đi thông báo tới khách hàng về việc ứng dụng Mobile Banking sẽ tự động thoát hoặc ngừng hoạt động nếu phát hiện dấu hiệu rủi ro bảo mật.

Động thái này nhằm tuân thủ Thông tư số 77/2025/TT-NHNN sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư 50/2024/TT-NHNN do Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam ban hành, quy định về an toàn, bảo mật cho việc cung cấp dịch vụ trực tuyến trong ngành ngân hàng. Thông tư có hiệu lực từ ngày 1/3/2026.

*3 nhóm thiết bị bị dừng giao dịch

Theo quy định, ứng dụng ngân hàng sẽ tự động thoát hoặc ngừng hoạt động và hiển thị lý do nếu phát hiện một trong ba dấu hiệu mất an toàn.

Thứ nhất, thiết bị đang bật trình gỡ lỗi (debugger), chạy trong môi trường giả lập (emulator), máy ảo hoặc kích hoạt chế độ cho phép máy tính giao tiếp trực tiếp với Android qua Android Debug Bridge (ADB).

Thứ hai, ứng dụng bị can thiệp trái phép trong quá trình vận hành, như bị chèn mã lạ, theo dõi hàm, ghi lại dữ liệu truyền qua API (hook) hoặc bị chỉnh sửa, đóng gói lại (repacking).

Thứ ba, thiết bị đã bị phá khóa bảo mật như root (đối với thiết bị chạy hệ điều hành Android), jailbreak (đối với thiết bị chạy hệ điều hành iOS) hoặc mở khóa cơ chế bảo vệ (unlock bootloader).

Trước đó, BIDV cho biết từ 1/3 sẽ dừng cung cấp dịch vụ BIDV SmartBanking trên các thiết bị không đáp ứng yêu cầu an toàn. Ngân hàng cảnh báo các thiết bị bị root, jailbreak, mở khóa bootloader hoặc bị can thiệp hệ thống có thể tiềm ẩn nguy cơ lừa đảo, rửa tiền và thất thoát tài sản.

Tương tự, Agribank thông tin hệ thống Mobile Banking sẽ tự động từ chối truy cập đối với thiết bị không đạt chuẩn bảo mật hoặc có dấu hiệu rủi ro. Trong khi đó, Ngân hàng TMCP Xuất Nhập khẩu Việt Nam (Eximbank) cũng cho biết ứng dụng Eximbank EDigi sẽ tự động thoát nếu phát hiện thiết bị bật debugger, chạy giả lập, kích hoạt ADB hoặc bị chèn mã trái phép.

*“Hàng rào kỹ thuật” bảo vệ tài khoản người dùng

Thông tư 77/2025 được ban hành trong bối cảnh tội phạm công nghệ cao gia tăng, với nhiều thủ đoạn ngày càng tinh vi, thậm chí có sự hỗ trợ của trí tuệ nhân tạo (AI). Một điểm đáng chú ý tại Thông tư là yêu cầu các ngân hàng triển khai giải pháp phát hiện giả mạo sinh trắc học đạt tiêu chuẩn quốc tế ISO 30107 cấp độ 2, bước nâng chuẩn quan trọng trong xác thực người dùng khi giao dịch ngân hàng số.

 Vietcombank rNgân hàng số VCB Digibank thế hệ mới

Vietcombank rNgân hàng số VCB Digibank thế hệ mới

Ngoài ra, theo Điều 5 của Thông tư, ứng dụng Mobile Banking phải có khả năng tự động phát hiện và dừng hoạt động nếu thiết bị không đảm bảo an toàn. Quy định này được xem như một “hàng rào kỹ thuật” nhằm ngăn chặn nguy cơ hacker chiếm quyền kiểm soát ứng dụng ngân hàng.

Để đảm bảo các giao dịch chuyển khoản, nạp tiền, rút tiền, thanh toán không bị gián đoạn, các ngân hàng và chuyên gia bảo mật khuyến nghị người dùng: Chủ động kiểm tra tình trạng thiết bị, gỡ bỏ các chế độ root, jailbreak hoặc unlock bootloader nếu có; tắt chế độ dành cho nhà phát triển (Developer Options) trên điện thoại; không sử dụng môi trường giả lập hoặc công cụ can thiệp hệ thống khi truy cập ứng dụng ngân hàng; tắt các ứng dụng hoặc tính năng chia sẻ màn hình trong quá trình sử dụng Mobile Banking.

Đồng thời, người dùng cần cập nhật ứng dụng ngân hàng lên phiên bản mới nhất thông qua các cửa hàng ứng dụng chính thức như App Store hoặc CH Play; thường xuyên theo dõi cảnh báo bảo mật từ kênh chính thức của ngân hàng; tuyệt đối không cung cấp thông tin cá nhân, tên đăng nhập, mật khẩu, mã OTP hoặc dữ liệu xác thực cho bất kỳ tổ chức, cá nhân nào dưới mọi hình thức nhằm phòng ngừa rủi ro lừa đảo, gian lận tài chính.

Việc siết chặt tiêu chuẩn kỹ thuật đánh dấu bước nâng cấp quan trọng trong quản trị rủi ro công nghệ của ngành ngân hàng. Trong bối cảnh giao dịch trực tuyến ngày càng phổ biến, yêu cầu bảo mật cao hơn không chỉ là giải pháp kỹ thuật mà còn là nền tảng bảo vệ tài sản, niềm tin của người dùng vào hệ sinh thái ngân hàng số.

Lê Phương/Bnews/vnanet.vn

Nguồn: https://baomoi.com/loat-thiet-bi-rui-ro-bao-mat-se-bi-chan-giao-dich-ngan-hang-tu-hom-nay-c54581814.epi?utm_source=dapp&utm_campaign=share