Người dùng Việt Nam sắp được sử dụng dịch vụ của Starlink nếu chấp nhận mức chi phí có thể sẽ khá cao - Ảnh: Q.ĐỊNH

Giữa tháng 2-2026, Cục Tần số vô tuyến điện (Bộ Khoa học và Công nghệ) đã chính thức cấp phép cho Công ty TNHH Starlink Services Việt Nam (Starlink). Theo lộ trình, giai đoạn đầu gã khổng lồ của tỉ phú Elon Musk sẽ vận hành 4 trạm cổng (gateway) đặt tại Phú Thọ, Đà Nẵng và TP.HCM, với quy mô phục vụ tối đa 600.000 thiết bị đầu cuối.

Ở đâu thấy bầu trời, ở đó có Internet

Khác với dịch vụ Internet cáp quang truyền thống vốn phụ thuộc vào dây dẫn và trạm thu phát mặt đất, Starlink sử dụng mạng lưới hàng ngàn vệ tinh quỹ đạo thấp (LEO) để phủ sóng. Điều này đồng nghĩa với việc ở đâu thấy bầu trời, ở đó có Internet của Starlink. Đây là ưu điểm vượt trội của vệ tinh khi so sánh với các dịch vụ Internet truyền thống khác. 

Dịch vụ này cũng được xem là lời giải hoàn hảo cho những "vùng trắng" sóng tại biên giới, hải đảo hoặc các khu vực địa hình chia cắt phức tạp - nơi mà việc phủ sóng Internet di động còn gặp nhiều khó khăn và việc kéo cáp quang là một bài toán kinh tế bất khả thi.

Trao đổi với Tuổi Trẻ, ông Nguyễn Bá Dũng - Giám đốc ngành hàng MVNO (nhà mạng ảo), hệ thống FPT Shop - nhận xét mô hình Internet vệ tinh quỹ đạo thấp của Starlink là một hướng phát triển công nghệ mới trong lĩnh vực viễn thông toàn cầu. Mô hình này đã được triển khai tại nhiều quốc gia nhằm mở rộng khả năng kết nối ở những khu vực khó tiếp cận hạ tầng truyền thống. 

"Tại Việt Nam, khả năng tiếp cận thị trường của Starlink sẽ phụ thuộc vào nhiều yếu tố như chính sách quản lý, nhu cầu thực tế của người dùng và mức độ hoàn thiện của hạ tầng sẵn có", ông Dũng nói.

Theo giấy phép, Starlink sẽ triển khai cung cấp hai loại hình dịch vụ viễn thông qua vệ tinh, gồm: dịch vụ cố định vệ tinh (truy nhập Internet; kênh thuê riêng cho các trạm thu, phát sóng di động); dịch vụ di động vệ tinh (truy nhập Internet trên biển; trên máy bay). Tổng số thuê bao tối đa là 600.000 thiết bị đầu cuối. 

Đây là con số khá khiêm tốn nếu so với con số khoảng 25 triệu thuê bao dịch vụ Internet băng thông rộng cố định hay hơn 110 triệu thuê bao Internet di động tại Việt Nam hiện nay. Điều này cũng có nghĩa là nếu Starlink phát triển nhanh và đạt tối đa lượng thuê bao được cho phép, thị phần của họ cũng vẫn rất thấp so với các nhà mạng viễn thông lớn tại Việt Nam.

Hơn nữa, theo tìm hiểu tại nhiều quốc gia đã có dịch vụ của Starlink, người dùng phải trả hai khoản phí, gồm: mua bộ thiết bị thu phát tín hiệu vệ tinh và cước thuê bao hằng tháng. Trong đó, giá bộ thiết bị thu phát có thể từ 349 USD (hơn 9 triệu đồng). Cước thuê bao từ vài chục đến hơn 100 USD/tháng.

Chẳng hạn tại Mỹ, gói cước dành cho hộ gia đình khoảng 120 USD/tháng. Ở Nhật Bản, mức cước tầm 6.000 - 7.000 yên/tháng, tức khoảng 45 - 50 USD. Tại Philippines, giá cước khoảng 2.700 peso/tháng (50 USD)... Như vậy, tổng chi phí người dùng Việt phải bỏ ra cho năm đầu sử dụng dịch vụ của Starlink khoảng 1.000 USD (hơn 26 triệu đồng), cao hơn nhiều so với cước Internet cáp quang truyền thống dành cho hộ gia đình (chỉ vài triệu đồng/năm).

Nhà mạng trong nước: chưa ảnh hưởng nhiều

Nhận định về đối thủ Starlink, ông Nguyễn Minh Phương - Phó tổng giám đốc Tổng công ty dịch vụ viễn thông VNPT VinaPhone - cho rằng: "Starlink triển khai dịch vụ cố định vệ tinh sẽ đem lại lựa chọn, trải nghiệm cho người dùng, song chưa quá ảnh hưởng đến nhà mạng, vì mức cước quá cao so với dịch vụ băng thông rộng cố định trong nước". 

Theo ông Phương, đối tượng khách hàng lựa chọn dịch vụ Starlink có thể gồm: chủ tàu viễn dương, tàu cá sẽ lựa chọn dùng, hoặc doanh nghiệp đăng ký sử dụng để trải nghiệm hoặc làm đường dự phòng...

Đại diện một nhà mạng khác cũng cho rằng Starlink sẽ không gây ảnh hưởng nhiều đến thị trường dịch vụ Internet trong nước bởi các dịch vụ Internet từ cố định đến di động trong nước đều đã phát triển đến mức bão hòa và rất cạnh tranh về giá, trong khi dịch vụ của Starlink chắc chắn khó có thể rẻ như dịch vụ trong nước. 

"Do đó, chúng tôi không coi Starlink là đối thủ trực tiếp, mà là một mảnh ghép bổ trợ cho hệ sinh thái viễn thông. Việc có thêm một nhà cung cấp sẽ khiến các nhà mạng tập trung nâng cao chất lượng dịch vụ hơn", đại diện một nhà mạng chia sẻ.

"Ở thời điểm hiện tại, mỗi loại hình công nghệ - bao gồm Internet vệ tinh, Internet cáp quang và Internet di động - đều có những đặc tính kỹ thuật và phạm vi ứng dụng khác nhau. Do đó, mức độ cạnh tranh trực tiếp hay không sẽ phụ thuộc vào từng khu vực địa lý, nhu cầu sử dụng và cấu trúc thị trường. Trong nhiều trường hợp, các công nghệ này có thể song song tồn tại và bổ trợ cho nhau trong hệ sinh thái kết nối tổng thể. Tại Việt Nam, việc một công nghệ mới tham gia thị trường sẽ cần thời gian để đánh giá tác động thực tế", ông Nguyễn Bá Dũng nhận định.

Ảnh minh họa hệ thống camera giám sát giao thông - Ảnh: REUTERS

Theo báo Financial Times ngày 2-3, một quan chức tình báo Israel cho biết nước này đã bí mật xâm nhập vào gần như toàn bộ hệ thống camera giao thông của Tehran trong nhiều năm qua.

Dữ liệu hình ảnh thu được đã được tình báo Israel mã hóa và truyền về các máy chủ tại Tel Aviv và miền nam Israel, góp phần quan trọng mở đường cho vụ ám sát lãnh tụ tối cao Iran Ali Khamenei hôm 28-2.

Trong số hàng loạt camera bị hack, một camera cụ thể có góc quay đặc biệt hữu ích, cho phép tình báo Israel quan sát được nơi các vệ sĩ và tài xế phục vụ quan chức cấp cao Iran đỗ xe cá nhân khi đến làm việc gần tổ hợp dinh thự của ông Khamenei.

Từ nguồn dữ liệu thời gian thực này, Israel sử dụng các thuật toán phức tạp để xây dựng hồ sơ chi tiết về từng thành viên đội an ninh, bao gồm địa chỉ nhà, giờ trực, tuyến đường đi làm, và đặc biệt là họ thường được phân công bảo vệ ai. 

Qua đó, Tel Aviv đã tạo nên cái được giới tình báo gọi là "mô phỏng cuộc sống" của các vệ sĩ này.

Ngoài camera giao thông, Israel còn xâm nhập sâu vào mạng điện thoại di động của Tehran.

Trước cuộc tấn công, Israel đã can thiệp vào khoảng một chục trạm phát sóng gần đường Pasteur, khiến mọi cuộc gọi đến điện thoại đội cận vệ của ông Khamenei đều nhận tín hiệu bận, cắt đứt khả năng cảnh báo.

Camera giao thông chỉ là một trong hàng trăm luồng tình báo khác nhau mà Israel thu thập được.

Bức tranh tình báo dày đặc về thủ đô Iran là kết quả của sự phối hợp giữa đơn vị chuyên về tình báo tín hiệu, các nguồn tin con người do lực lượng tình báo Mossadtuyển mộ và khối lượng dữ liệu khổng lồ được tình báo quân sự phân tích hằng ngày.

Israel còn sử dụng phương pháp "phân tích mạng lưới xã hội" để xử lý hàng tỉ điểm dữ liệu, phát hiện những trung tâm ra quyết định và xác định các mục tiêu mới.

Việc theo dõi mục tiêu, vốn trước đây đòi hỏi xác nhận trực quan thủ công và rất tốn công sức, đã được tự động hóa phần lớn nhờ hệ thống thu thập dữ liệu dựa trên thuật toán.

"Chúng tôi hiểu Tehran như hiểu Jerusalem vậy. Khi bạn hiểu rõ một nơi như hiểu con đường mình lớn lên, bạn sẽ nhận ra bất kỳ điều gì bất thường", một quan chức tình báo Israel đương nhiệm chia sẻ với Financial Times.

Nhờ mạng lưới giám sát trên, khi tình báo Mỹ - Israel xác nhận ông Khamenei sẽ họp với các quan chức cấp cao vào sáng thứ Bảy (28-2), họ có đủ cơ sở để tiến hành cuộc tấn công chính xác vào tổ hợp trên đường Pasteur.

NGỌC ĐỨC

Nguồn: BÁO TUỔI TRẺ