Thông tin từ các nhà mạng Viettel, VinaPhone cho biết hiện còn khoảng 30% thuê bao vẫn chưa xác thực thông tin theo quy định.

Các cửa hàng của nhà mạng tiếp tục phục vụ khách hàng xác thực thông tin thuê bao. Ảnh: Trần Yến

Thông tin từ Tổng công ty Dịch vụ Viễn thông (VNPT VinaPhone), nhà mạng này có trên 60% thuê bao đã xác thực thông tin. Dự kiến đến thời điểm ngày 15-6, vẫn còn khoảng 3-4 triệu thuê bao chưa xác thực.

Cũng theo đại diện VinaPhone, số thuê bao đã xác thực thông tin chiếm 75% doanh thu của nhà mạng, cho thấy đây là tập khách hàng có nhu cầu tiêu dùng cao, hoạt động ổn định.

Về nguyên nhân vẫn còn một lượng khách hàng chưa xác thực, đại diện VinaPhone cho biết do tâm lý vẫn chờ đến hạn cuối (ngày 15-6-2026).

Số thuê bao này thường không chính chủ, đang ở nước ngoài hoặc là khách hàng có hoàn cảnh đặc biệt chưa đủ điều kiện xác thực theo quy định…

Hiện VinaPhone đang duy trì 2.500 điểm giao dịch tiếp nhận khách hàng đăng ký thông tin thuê bao. Ngoài ra, VinaPhone duy trì app My VNPT đáp ứng người dùng tự xác thực.

Với nhóm khách hàng trên 60 tuổi, không có VNeID mức 2, chỉ dùng điện thoại cơ bản hoặc ở vùng vực kinh tế, địa lý khó khăn, VinaPhone phối hợp với công an xã để tiếp cận tại địa chỉ khách hàng để xác thực thông tin thuê bao.

Nhân viên Viettel đến tận nhà xác thực thông tin cho khách hàng là người cao tuổi. Ảnh: Cẩm Thủy

Theo thống kê của Viettell, trong số các khách hàng chưa xác thực thông tin thuê bao, nhóm khách hàng lớn tuổi hiện chiếm hơn 30%.

Nếu không được hỗ trợ kịp thời, một bộ phận khách hàng có nguy cơ bị gián đoạn liên lạc.

Từ thực tế đó, Viettel triển khai chương trình hỗ trợ xác thực thông tin thuê bao tận nhà khách hàng cao tuổi, giúp khách hàng hoàn tất thủ tục thuận tiện, an toàn và không phải di chuyển.

Khách hàng chỉ cần gọi đến Tổng đài chăm sóc khách hàng Viettel 1800 8098 (miễn phí), bấm phím 0 để gặp điện thoại viên và cung cấp các thông tin cơ bản như họ tên, số điện thoại, địa chỉ. Sau khi tiếp nhận yêu cầu, nhân viên Viettel tại địa phương sẽ chủ động liên hệ và đến tận nơi để hỗ trợ.

Viettel cũng khuyến khích các thành viên trong gia đình hỗ trợ người thân xác thực thông tin thuê bao thông qua ứng dụng My Viettel.

Trong làn sóng chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ trên toàn cầu, Trí tuệ nhân tạo (AI) không còn là một công nghệ đơn lẻ mà đã trở thành nền tảng cốt lõi, đóng vai trò trung tâm trong hầu hết các đổi mới. Từ kinh tế, y tế, giáo dục đến quốc phòng, sản xuất và đời sống xã hội, AI đang từng bước tái định hình cách con người làm việc, tư duy và tương tác với thế giới.

AI có thể giúp tạo dàn ý để xây dựng cấu trúc khoa học hơn cho nội dung, sắp xếp ý và trình bày đúng trọng tâm

Từ công cụ hỗ trợ đến “bộ não” của hệ thống

Trước đây, AI chủ yếu được xem là công cụ hỗ trợ, giúp tự động hóa các tác vụ đơn giản. Tuy nhiên, với sự phát triển của học máy (machine learning) và học sâu (deep learning), AI ngày nay có khả năng phân tích dữ liệu khổng lồ, nhận diện mẫu, dự đoán xu hướng và thậm chí đưa ra quyết định ở mức độ phức tạp.

Các hệ thống AI hiện đại do những tổ chức như Open AI, Google hay Microsoft phát triển đã vượt xa khuôn khổ truyền thống. Chúng có thể hiểu ngôn ngữ tự nhiên, tạo nội dung, phân tích hình ảnh, hỗ trợ lập trình và tham gia vào các quy trình sáng tạo – những lĩnh vực từng được xem là độc quyền của con người. Điều này đánh dấu một bước chuyển quan trọng: AI không chỉ hỗ trợ con người mà đang trở thành “bộ não” của nhiều hệ thống vận hành.

Động lực thúc đẩy đổi mới sáng tạo

AI chính là chất xúc tác mạnh mẽ cho đổi mới. Nhờ khả năng xử lý dữ liệu và học hỏi liên tục, AI giúp rút ngắn thời gian nghiên cứu, giảm chi phí và mở ra những hướng đi hoàn toàn mới. Trong lĩnh vực y tế, AI hỗ trợ chẩn đoán bệnh sớm, phân tích hình ảnh y khoa và phát triển thuốc. Các công nghệ như CRISPR khi kết hợp với AI đã giúp tăng tốc quá trình nghiên cứu sinh học, mở ra triển vọng điều trị các bệnh nan y.

Trong công nghiệp, AI được tích hợp vào các dây chuyền sản xuất thông minh, giúp tối ưu hóa quy trình, giảm lỗi và nâng cao năng suất. Các nhà máy “thông minh” sử dụng AI để dự đoán hỏng hóc, quản lý năng lượng và tự điều chỉnh hoạt động. Trong lĩnh vực tài chính, AI phân tích hành vi khách hàng, phát hiện gian lận và hỗ trợ ra quyết định đầu tư. Những thuật toán giao dịch tự động có thể xử lý hàng triệu dữ liệu trong tích tắc – điều mà con người không thể làm được.

AI và sự chuyển dịch mô hình kinh tế

Sự phát triển của AI đang thúc đẩy một sự chuyển dịch sâu sắc trong mô hình kinh tế toàn cầu. Dữ liệu trở thành tài sản quan trọng, còn AI là công cụ khai thác giá trị từ tài sản đó. Các tập đoàn công nghệ lớn như NVIDIA, Amazon hay Meta đang đầu tư mạnh vào hạ tầng AI, từ chip xử lý đến trung tâm dữ liệu. Cuộc cạnh tranh không chỉ nằm ở sản phẩm mà còn ở năng lực xử lý và sở hữu dữ liệu.

AI cũng thúc đẩy sự hình thành của các ngành nghề mới, đồng thời làm thay đổi cấu trúc lao động. Nhiều công việc truyền thống bị thay thế, nhưng đồng thời cũng xuất hiện các nghề mới như kỹ sư AI, chuyên gia dữ liệu, huấn luyện mô hình.

Tác động đến đời sống xã hội

Không chỉ trong sản xuất và kinh tế, AI còn tác động sâu rộng đến đời sống hàng ngày. Từ trợ lý ảo, hệ thống gợi ý nội dung, đến xe tự lái và nhà thông minh – AI đang hiện diện ở khắp nơi. Trong giáo dục, AI cá nhân hóa quá trình học tập, giúp mỗi học sinh có lộ trình phù hợp với năng lực và nhu cầu riêng.

Trong truyền thông, AI hỗ trợ sản xuất nội dung, phân tích xu hướng và tương tác với người dùng. Tuy nhiên, sự phát triển nhanh chóng của AI cũng đặt ra nhiều thách thức. Các vấn đề về quyền riêng tư, đạo đức, thiên lệch dữ liệu và nguy cơ mất việc làm đang trở thành những câu hỏi lớn mà xã hội cần giải quyết.

Thách thức và trách nhiệm

Việc AI trở thành trung tâm của đổi mới không chỉ là cơ hội mà còn đi kèm với trách nhiệm lớn. Nếu không được quản lý đúng cách, AI có thể gây ra những hệ lụy nghiêm trọng. Một trong những thách thức lớn nhất là đảm bảo AI hoạt động minh bạch và công bằng. Các thuật toán có thể mang theo định kiến nếu dữ liệu huấn luyện không đầy đủ hoặc thiên lệch.

Ngoài ra, việc sử dụng AI trong các lĩnh vực nhạy cảm như quốc phòng hay giám sát cũng đặt ra nhiều vấn đề đạo đức. Do đó, nhiều tổ chức quốc tế và chính phủ đang xây dựng các khung pháp lý và nguyên tắc phát triển AI có trách nhiệm. Mục tiêu là đảm bảo AI phục vụ con người, thay vì ngược lại.

Tương lai: AI là nền tảng của mọi hệ sinh thái

Trong tương lai, AI sẽ không còn là một lĩnh vực riêng biệt mà trở thành nền tảng chung cho mọi hệ sinh thái công nghệ. Tương tự như điện hay Internet, AI sẽ hiện diện ở mọi nơi nhưng không phải lúc nào cũng được nhận thấy.

Các xu hướng như AI tự hành, AI đa phương thức và AI tích hợp sâu vào phần cứng sẽ tiếp tục phát triển. Những tiến bộ này sẽ mở ra các ứng dụng mới, từ thành phố thông minh đến nền kinh tế số toàn diện. Quan trọng hơn, AI sẽ tiếp tục thay đổi cách con người sáng tạo. Thay vì thay thế, AI có thể trở thành đối tác, giúp con người mở rộng khả năng và khám phá những giới hạn mới.

Có thể nói, AI đang đóng vai trò trung tâm trong làn sóng đổi mới toàn cầu. Không chỉ là công cụ, AI đã trở thành nền tảng, động lực và cũng là thước đo năng lực cạnh tranh của mỗi quốc gia, doanh nghiệp. Tuy nhiên để AI thật sự phát huy hiệu quả con người vẫn ở vị trí chủ thể, dù thông minh đến đâu AI cũng vẫn là con người tạo ra, con người kiểm soát.

Trong bối cảnh đó, việc nắm bắt, phát triển và sử dụng AI một cách hiệu quả, có trách nhiệm sẽ là chìa khóa để tận dụng cơ hội và vượt qua thách thức. Bởi lẽ, tương lai không chỉ thuộc về những ai sở hữu công nghệ, mà còn thuộc về những ai biết sử dụng công nghệ để phục vụ con người và phát triển bền vững./. 

Từ cách tìm kiếm thông tin đến mua sắm và mạng xã hội, AI đang âm thầm định hình lại toàn bộ trải nghiệm Internet của người dùng toàn cầu...

Google đang tiến hành những thay đổi lớn đối với công cụ tìm kiếm vốn đã tồn tại hàng chục năm. Lý do rất đơn giản là người dùng ngày càng đặt ra những câu hỏi phức tạp hơn.

Theo Robby Stein, phó chủ tịch phụ trách sản phẩm của Google Search, mọi người không còn chỉ gõ những từ khóa ngắn gọn nữa mà đang đặt những câu hỏi dài hơn, khó hơn, thậm chí có những câu hỏi không còn một câu trả lời rõ ràng sẵn có trên Internet.

Trao đổi với CNN, ông cho biết Google đang phát triển một tính năng mới cho phép công cụ tìm kiếm tạo ra hình ảnh tùy chỉnh, đồ họa tương tác và thậm chí các ứng dụng nhỏ có thể chạy trực tiếp ngay trên trang kết quả tìm kiếm.

Những nội dung này được tạo ra bằng cách tổng hợp thông tin từ nhiều nguồn khác nhau trên web nhằm trả lời người dùng một cách trực quan và đầy đủ hơn. Đây cũng là một trong nhiều cập nhật mà Google công bố tại hội nghị thường niên gần đây.

Những thay đổi này phản ánh sự dịch chuyển rộng lớn hơn của Internet, khi cách con người tìm kiếm và tiếp cận thông tin đang thay đổi. Trí tuệ nhân tạo đang dần tác động đến hầu hết mọi lĩnh vực, từ tìm kiếm, mạng xã hội cho đến mua sắm trực tuyến.

Theo Google, người dùng có xu hướng sử dụng các cụm từ tìm kiếm dài hơn và cụ thể hơn thay vì những từ khóa ngắn, chung chung như trước đây. Nhiều chuyên gia cũng nhận thấy người dùng ngày càng bắt đầu hành trình tìm kiếm thông tin ngay trong các ứng dụng như ChatGPT.

Trên mạng xã hội, các nhân vật ảnh hưởng ảo do AI tạo ra đang thu hút sự chú ý lớn, trong khi AI cũng được sử dụng ngày càng nhiều để so sánh sản phẩm và hỗ trợ mua sắm.

Trong bối cảnh đó, việc sử dụng Internet mà không chạm đến AI đang ngày càng trở nên khó tránh, dù vẫn tồn tại nhiều lo ngại về tác động của công nghệ này đối với việc làm, an toàn và môi trường.

Nhà nghiên cứu truyền thông Joseph Turow của Đại học Pennsylvania, người sắp xuất bản một cuốn sách về ảnh hưởng của AI đối với quảng cáo trực tuyến, nhận định rằng dần dần AI sẽ trở thành một phần tự nhiên trong đời sống hàng ngày. Theo thời gian, nó đơn giản trở thành cách con người sống và tương tác với thế giới số.

CHATGPT THAY ĐỔI CÁCH CON NGƯỜI TÌM KIẾM THÔNG TIN

Theo Google, công cụ tìm kiếm của họ đang trải qua bản nâng cấp lớn nhất trong 25 năm qua. Thanh tìm kiếm mới được thiết kế có thể mở rộng để chứa nhiều nội dung hơn. Đồng thời cho phép người dùng dễ dàng đưa vào các loại dữ liệu khác nhau như hình ảnh, tệp tin hay thậm chí các tab đang mở trên trình duyệt Chrome.

Mục tiêu của những thay đổi này là giúp giảm số bước cần thiết để người dùng hoàn thành một truy vấn. Điều đó bao gồm việc tìm kiếm bằng hình ảnh hoặc chuyển sang chế độ AI Mode của Google để tiếp tục đặt câu hỏi theo dạng đối thoại.

Thực tế, các hành vi tìm kiếm mới đang tăng trưởng rất nhanh. Số lượt tìm kiếm bằng hình ảnh hoặc khoanh vùng trực tiếp một vật thể trên màn hình điện thoại đã tăng khoảng 60% so với cùng kỳ năm trước.

Trong khi đó, AI Mode, phiên bản tìm kiếm cho phép người dùng trò chuyện qua lại với Google, đã tăng hơn gấp đôi mỗi quý kể từ khi ra mắt một năm trước. Độ dài truy vấn trong chế độ này cũng dài gấp ba lần so với tìm kiếm thông thường.

Lượt tìm kiếm trên AI Mode đã tăng hơn gấp đôi mỗi quý kể từ khi ra mắt một năm trước

Dữ liệu từ công ty SEO và marketing Semrush cho thấy một sự thay đổi rõ rệt trong thói quen người dùng. Cụ thể, nhiều người bắt đầu tìm kiếm Google theo cách giống như khi trò chuyện với ChatGPT hơn.

Tỷ lệ các truy vấn dài từ 11 từ trở lên đã tăng từ 3,27% lên 5,37%, trong khi các câu hỏi mang tính hội thoại cũng tăng từ 5% lên 20%. Ngược lại, các truy vấn dạng từ khóa ngắn đang giảm dần. Tuy vậy, độ dài trung vị của một truy vấn vẫn chỉ khoảng 3 từ cho thấy phần lớn người dùng vẫn giữ thói quen tìm kiếm truyền thống.

Ông Robert Langenback, chủ tịch công ty marketing SEO Eight Oh Two Marketing, cũng nhận thấy xu hướng tương tự trong thực tế. Người dùng hiện nhập các câu hỏi dài hơn, thường trong khoảng 3 – 5 từ hoặc 5 – 10 từ, thay vì chỉ 2 – 3 từ như trước đây.

Xu hướng này đã bắt đầu xuất hiện từ trước khi ChatGPT ra mắt vào cuối năm 2022 nhưng đã tăng tốc rõ rệt kể từ đó. Theo ông, AI đã gần như huấn luyện con người cách tìm kiếm theo một cách khác.

Trong khi đó, người dùng hiện nay thường kết hợp nhiều công cụ AI khác nhau. Theo Semrush, hơn 20% lưu lượng truy cập từ ChatGPT được chuyển tiếp sang Google, dựa trên phân tích dữ liệu hành vi người dùng tại Mỹ.

Google vẫn thường được sử dụng cho các câu hỏi trực tiếp hoặc giao dịch, còn ChatGPT lại được dùng nhiều hơn cho việc tóm tắt thông tin, so sánh hoặc soạn thảo nội dung. Leigh McKenzie, Giám đốc mảng hiển thị tự nhiên của Semrush nhận xét, phần lớn truy vấn của người dùng đều mang mục đích tìm nhanh câu trả lời và đi thẳng đến thứ họ cần.

SỰ TRỖI DẬY CỦA INFLUENCER AI

Ảnh hưởng của AI không chỉ giới hạn trong lĩnh vực tìm kiếm mà còn đang lan rộng mạnh mẽ sang mạng xã hội. Một ví dụ điển hình là tài khoản Instagram của Aitana Lopez.

Trên mạng, cô xuất hiện giống hệt một influencer thực thụ. Những bức ảnh tại các sự kiện sang trọng, các buổi tập gym hay những chia sẻ về mẹo làm đẹp, thu hút gần 400.000 người theo dõi.

Trang Instagram của Aitana Lopez

Tuy nhiên, Aitana Lopez không phải là người thật. Cô là một nhân vật hoàn toàn do AI tạo ra, nằm trong nhóm những influencer ảo nổi bật cùng với các cái tên như Lil’ Miquela, Lu do Magalu và Granny Spills.

Theo công ty truyền thông xã hội Billion Dollar Boy, gần 80% nhà tiếp thị đã tăng ngân sách cho các nội dung sáng tạo sử dụng AI tạo sinh trong vòng 12 tháng qua. Thậm chí, hiện nay còn có cả những giải thưởng riêng nhằm tôn vinh các nhân vật mạng xã hội do AI tạo ra xuất sắc nhất.

Sức hút của các nhân vật này đến từ nhiều yếu tố. Theo nhà nghiên cứu Joseph Turow, họ thường có chi phí thấp hơn so với những influencer nổi tiếng là con người, đồng thời có thể dễ dàng thay đổi hình ảnh, phong cách để phù hợp với từng chiến dịch quảng cáo khác nhau.

Song song với đó, các tập đoàn công nghệ lớn cũng đang tìm cách đưa AI trở thành một phần sâu hơn của mạng xã hội. Meta đang tích hợp mô hình Muse Spark vào các ứng dụng như WhatsApp, Instagram và Facebook, thử nghiệm các cuộc trò chuyện phụ với trợ lý AI trong các nhóm chat.

Trong khi đó, Google mới đây cũng giới thiệu Gemini Omni, một mô hình AI cho phép người dùng tạo ra các avatar chân thực của chính mình.

CUỘC ĐUA THỐNG TRỊ MUA SẮM TRỰC TUYẾN

Hoạt động mua sắm trực tuyến đang trở thành một trong những lĩnh vực cạnh tranh gay gắt nhất trong thời đại AI. Theo dữ liệu từ Adobe, lưu lượng truy cập vào các trang bán lẻ tại Mỹ đến từ các dịch vụ AI đã tăng tới 393% so với cùng kỳ năm trước trong quý 1/2026.

Điều này cho thấy người dùng ngày càng dựa vào AI để tìm kiếm, so sánh và đưa ra quyết định mua sắm. Không nằm ngoài xu hướng, các ông lớn như Meta, Amazon, Google và OpenAI đều đang nhanh chóng tung ra những công cụ mua sắm tích hợp trí tuệ nhân tạo.

Gần đây, Google đã giới thiệu tính năng giỏ hàng toàn cầu, cho phép người dùng thêm sản phẩm từ nhiều nhà bán lẻ khác nhau trên toàn bộ Internet vào cùng một nơi, thay vì phải mua riêng lẻ trên từng trang.

Trước đó, Amazon cũng đã tích hợp trợ lý mua sắm Rufus vào công cụ mới mang tên Alexa for Shopping, giúp người dùng có thể đặt câu hỏi trực tiếp để so sánh sản phẩm, xem lịch sử giá và nhận gợi ý ngay trong thanh tìm kiếm của nền tảng.

Trong lĩnh vực mua sắm, Amazon cũng đã tích hợp trợ lý AI Rufus vào công cụ mới mang tên Alexa for Shopping

Tuy nhiên, ngay cả khi các hệ thống AI ngày càng trực tiếp trả lời câu hỏi mua sắm ngay trên đầu trang tìm kiếm, Robby Stein của Google vẫn nhấn mạnh rằng các website chất lượng do con người tạo ra và duy trì vẫn giữ vai trò quan trọng.

Google cho biết mỗi ngày họ vẫn điều hướng hàng tỷ lượt nhấp chuột đến các trang web bên ngoài, dù các nghiên cứu của Pew Research cho thấy người dùng có xu hướng ít nhấp vào liên kết hơn khi đã xem câu trả lời tóm tắt bằng AI.

Ông Langenback cũng cho rằng dù một số doanh nghiệp đang chứng kiến lượng truy cập giảm nhưng chất lượng của lượng truy cập còn lại lại tốt hơn. Người dùng đến từ AI hoặc tìm kiếm hiện nay thường có xu hướng hành động rõ ràng hơn, chẳng hạn như hoàn tất mua hàng, đặt lịch hẹn hoặc yêu cầu báo giá.

Theo ông, điều quan trọng là phải sẵn sàng thích nghi, bởi cách thức tìm kiếm và mua sắm có thể thay đổi rất nhanh trong vòng 6 tháng đến một năm tới.

Không ít doanh nghiệp vẫn xem đầu tư cho bảo mật, an ninh mạng chỉ là khoản chi bổ sung, thay vì yếu tố mang tính sống còn đối với hoạt động vận hành và sự tồn tại của doanh nghiệp, nhận định tại diễn đàn Vietnam Security Summit 2026.

Tại diễn đàn Vietnam Security Summit 2026 tổ chức ngày 22/5, Thiếu tướng Nguyễn Tùng Hưng, Phó Tư lệnh, Bộ Tư lệnh tác chiến không gian mạng (Bộ Quốc phòng) cho biết thế giới đang bước vào kỷ nguyên của trí tuệ nhân tạo (AI) và điện toán lượng tử, kéo theo các thách thức an ninh mạng ngày càng phức tạp.

Theo ông Hưng, khác với trước đây khi các cuộc tấn công mạng chủ yếu mang tính đơn lẻ hoặc nhằm mục đích tống tiền, nhiều chiến dịch tấn công hiện nay có xu hướng tổ chức bài bản, có quy mô lớn và tinh vi hơn. Các nhóm tin tặc không chỉ khai thác lỗ hổng zero-day (lỗ hổng bảo mật chưa kịp được phát hiện hoặc vá lỗi) mà còn tấn công chuỗi cung ứng phần mềm, âm thầm cài mã độc trong hệ thống suốt thời gian dài trước khi kích hoạt.

Ông cũng cảnh báo nhiều cuộc tấn công hiện nay nhắm trực tiếp vào hạ tầng trọng yếu, với mục tiêu làm gián đoạn các dịch vụ thiết yếu, chiếm quyền điều khiển hệ thống, phá hoại hoạt động vận hành và gây mất niềm tin trong xã hội, từ đó ảnh hưởng tới kinh tế và an ninh quốc gia.

“Khi nhắc đến hạ tầng trọng yếu của quốc gia, nhiều người thường nghĩ đến điện lực, giao thông, viễn thông, ngân hàng hay dầu khí. Tuy nhiên, trong thời đại số, hạ tầng trọng yếu còn tồn tại trên không gian mạng. Một trung tâm dữ liệu có thể bị tê liệt làm gián đoạn hoạt động của hàng triệu người dùng. Một cuộc tấn công mạng vào hệ thống công nghiệp có thể ảnh hưởng đến hệ thống điện lực, giao thông, logistics của quốc gia”. Phó Tư lệnh Nguyễn Tùng Hưng, Bộ Tư lệnh tác chiến không gian mạng

Một trong những rủi ro lớn được ông Hưng đề cập là sự phụ thuộc ngày càng lớn vào công nghệ nước ngoài. Nhiều hệ thống số vận hành trên các nền tảng điện toán đám mây xuyên biên giới, sử dụng thiết bị mạng nhập khẩu hoặc công nghệ lõi từ nước ngoài. Dù giúp doanh nghiệp tiết kiệm chi phí và triển khai nhanh hơn, sự phụ thuộc này cũng kéo theo nguy cơ mất tự chủ dữ liệu, gián đoạn dịch vụ hoặc phụ thuộc vào nhà cung cấp bên ngoài.

Ông Hưng cũng cho rằng phần lớn hạ tầng số hiện nay do doanh nghiệp đầu tư và vận hành. Điều đó đồng nghĩa doanh nghiệp không chỉ đóng vai trò phát triển kinh tế mà còn trực tiếp tham gia bảo đảm ổn định quốc gia trên không gian mạng. Vì vậy, bảo vệ an ninh mạng cho hạ tầng trọng yếu cần được nhìn nhận là nhiệm vụ chiến lược, lâu dài, gắn chặt với sự phát triển và an ninh quốc gia.

Một thách thức khác là nhận thức về đầu tư an ninh mạng tại nhiều doanh nghiệp. Theo ông, không ít doanh nghiệp vẫn xem đầu tư cho bảo mật chỉ là khoản chi bổ sung, thay vì yếu tố mang tính sống còn đối với hoạt động vận hành và sự tồn tại của doanh nghiệp. Trong khi đó, chỉ một sự cố mạng nghiêm trọng cũng có thể khiến doanh nghiệp mất dữ liệu, mất khách hàng, ảnh hưởng uy tín, thậm chí đánh mất khả năng tồn tại trên thị trường.

Tình trạng thiếu hụt nhân lực chất lượng cao cũng đang trở thành bài toán lớn của ngành an ninh mạng. Nhiều doanh nghiệp thiếu đội ngũ chuyên gia có chuyên môn sâu, thiếu lực lượng giám sát an ninh mạng, thiếu quy trình ứng phó và năng lực kiểm thử, đánh giá độc lập. Đặc biệt, các doanh nghiệp vừa và nhỏ gặp nhiều khó khăn trong việc xây dựng lực lượng chuyên trách do hạn chế về chi phí và nguồn lực đầu tư.

Thay đổi tư duy tiếp cận

Trước những thách thức trên, Thiếu tướng Nguyễn Tùng Hưng cho biết việc đảm bảo an ninh mạng cần được triển khai theo hai hướng. Thứ nhất, thay đổi từ tư duy ứng phó sang phòng ngừa chủ động vì việc phòng ngừa luôn mang lại hiệu quả cao hơn khắc phục hậu quả. Do đó, doanh nghiệp cần xem an ninh mạng là một phần trong quy trình ngay từ khâu thiết kế, chứ không phải là bổ sung sau khi có sự cố.

Thứ hai, xây dựng hệ sinh thái hợp tác chặt chẽ giữa doanh nghiệp và cơ quan Nhà nước trong việc cảnh báo sớm các nguy cơ, phối hợp ứng cứu sự cố.

“Trong môi trường số hiện nay, một cuộc tấn công vào doanh nghiệp có thể lan rộng, ảnh hưởng đến cả một chuỗi cung ứng. Vì vậy bảo vệ mình chính là bảo vệ hệ sinh thái chung,” ông Hưng nói.

Vietnam Security Summit năm 2026 tổ chức với chủ đề "Bảo vệ tương lai số trong thế giới hậu lượng tử và trí tuệ nhân tạo". Ảnh: Hà Anh/Mekong ASEAN.

Cũng tại sự kiện, Thiếu tá Trần Trung Hiếu, Phó Giám đốc Trung tâm An ninh mạng Quốc gia kiêm Giám đốc Trung tâm VNCERT (Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao - Bộ Công an) cho rằng một trong những ưu tiên hàng đầu hiện nay là chuyển sang tư duy Zero Trust (không tin tưởng mặc định, luôn luôn xác minh). Doanh nghiệp không nên mặc định tin tưởng bất kỳ người dùng hay thiết bị nào trong hệ thống nội bộ, kể cả nhân viên công ty. Thay vào đó, mọi truy cập đều cần được xác thực và kiểm tra liên tục.

Bên cạnh đó, các tổ chức, doanh nghiệp cũng cần thay đổi cách tiếp cận từ mục tiêu “không để bị tấn công” sang tư duy “Assume Breach” – tức mặc định hệ thống đã bị xâm nhập. Khi có tư duy này, doanh nghiệp sẽ tập trung nhiều hơn vào khả năng phát hiện sớm, cô lập và giảm thiểu tối đa thiệt hại thay vì chỉ chú trọng phòng thủ từ bên ngoài, theo ông Hiếu.

Đồng thời, doanh nghiệp, tổ chức cần tăng cường năng lực giám sát và phản ứng sự cố an ninh mạng. Trong bối cảnh các cuộc tấn công ngày càng tinh vi và có thể ẩn mình dưới các hoạt động tưởng chừng hợp pháp, việc phát hiện sẽ rất khó khăn nếu hệ thống giám sát không đủ mạnh. Doanh nghiệp có thể xây dựng các trung tâm điều hành an ninh mạng, liên tục cập nhật các kịch bản nhận diện hành vi bất thường.

Ngoài công nghệ và quy trình, con người vẫn là yếu tố quan trọng nhất trong lĩnh vực an ninh mạng. Ông Hiếu cho rằng dù hệ thống bảo mật có hiện đại đến đâu, chỉ một hành động bất cẩn như truy cập đường dẫn lừa đảo hoặc tải tệp chứa mã độc cũng có thể khiến toàn bộ hệ thống phòng thủ mất tác dụng.

Ở chiều ngược lại, để vận hành hiệu quả các hệ thống bảo mật hiện đại, các tổ chức cũng cần đội ngũ chuyên gia có năng lực chuyên môn sâu. Vì vậy, việc đào tạo nhân lực và nâng cao nhận thức về an ninh mạng vẫn là ưu tiên cốt lõi trong chiến lược bảo vệ không gian số thời gian tới.