NGÀNH CNTT TUYỂN SINH NHIỀU CHỈ TIÊU NGÀNH CNTT, CNTT VIỆT NHẬT VÀ KHOA HỌC DỮ LIỆU

Tin tức

Các mô hình AI mạnh nhất bị 'giữ kín' – điều gì đang xảy ra?

on .

Các công ty AI hàng đầu ngày càng siết chặt quyền truy cập vào những mô hình mạnh nhất của mình, không chỉ vì lo ngại an toàn mà còn để bảo vệ lợi thế cạnh tranh trong một ngành đang chuyển nhanh từ phổ biến công nghệ sang kiểm soát quyền lực.

Anthropic là một ví dụ điển hình. Ngày 7-4, phòng thí nghiệm này thông báo phiên bản thử nghiệm của mô hình mới mang tên “Mythos” sẽ chỉ được cung cấp cho một nhóm công ty được chọn lọc, lập tức tạo ra làn sóng quan tâm trong giới doanh nghiệp.

 Quyền truy cập AI ngày càng quyết định cán cân cạnh tranh và quyền lực công nghệ. Nguồn: dailypioneer

Quyền truy cập AI ngày càng quyết định cán cân cạnh tranh và quyền lực công nghệ. Nguồn: dailypioneer

Trong danh sách ban đầu chỉ có một ngân hàng là JPMorgan Chase. Vài ngày sau, hội đồng quản trị của một ngân hàng châu Á đã triệu tập CEO để yêu cầu giải thích cách tiếp cận “Project Glasswing” – tên gọi cho “câu lạc bộ” khách hàng đặc biệt của Anthropic.

Phản ứng này không bất ngờ, xét đến những tuyên bố về Mythos. Công ty cho biết mô hình mới đặc biệt hiệu quả trong việc phát hiện và mô phỏng khai thác các lỗ hổng an ninh mạng. Đây cũng là lý do nó được triển khai theo từng giai đoạn, nhằm hạn chế nguy cơ công cụ rơi vào tay các đối tượng xấu trước khi hệ thống phòng thủ được củng cố.

Ngay cả khi được phát hành rộng rãi, Anthropic cho biết sẽ giới hạn các khả năng này. Dù vậy, năng lực được công bố vẫn khiến không chỉ doanh nghiệp mà cả chính phủ lo ngại. Sau khi mô hình ra mắt, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent và Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Jerome Powell đã triệu tập các ngân hàng lớn để thảo luận về rủi ro an ninh mạng từ AI.

Không chịu đứng ngoài, ngày 14-4, OpenAI – đơn vị phát triển ChatGPT – cũng công bố sẽ cung cấp phiên bản GPT-5.4 với năng lực hỗ trợ kiểm thử xâm nhập và đánh giá lỗ hổng nâng cao cho nhóm người dùng được kiểm duyệt.

Tuy nhiên, cách tiếp cận của OpenAI phần nào khác với đối thủ. Trong một bài viết chính thức, công ty cho biết: “Chúng tôi tin rằng các biện pháp bảo vệ hiện tại đã đủ để giảm rủi ro an ninh mạng xuống mức chấp nhận được cho việc triển khai rộng rãi các mô hình hiện có.”

Dù vậy, OpenAI cũng thừa nhận các hệ thống mạnh hơn trong tương lai sẽ cần những lớp bảo vệ phức tạp hơn, đặc biệt với các mô hình được tối ưu cho các nhiệm vụ nhạy cảm như an ninh mạng.

Cách phát hành theo từng bước này không chỉ mang tính thận trọng mà đang nhanh chóng trở thành chuẩn mực đối với các mô hình AI tiên tiến — và không chỉ vì lý do an toàn.

Đầu tiên, việc hạn chế truy cập giúp giảm nguy cơ bị đánh cắp công nghệ. Tháng 2, Anthropic cho biết họ đã đối mặt với các chiến dịch “quy mô công nghiệp” từ ba đối thủ cạnh tranh nước ngoài nhằm “chưng cất” mô hình. OpenAI trước đó cũng đưa ra cảnh báo tương tự.

“Chưng cất” là kỹ thuật sử dụng đầu ra của một hệ thống AI để cải thiện hệ thống khác. Dù phổ biến trong ngành, việc áp dụng với mô hình đối thủ ngày càng bị coi là một dạng gián điệp công nghiệp. Trong bối cảnh đó, cách hiệu quả nhất để bảo vệ tài sản trí tuệ là hạn chế quyền truy cập ngay từ đầu.

Bên cạnh đó, các công ty đang đối mặt với tình trạng thiếu hụt năng lực tính toán. Dù hàng tỷ USD được đổ vào trung tâm dữ liệu, nhu cầu AI vẫn tăng nhanh và mỗi mô hình mới lại tiêu tốn tài nguyên lớn hơn trước.

Anthropic gần đây đã phải giới hạn mức sử dụng chatbot Claude vào một số thời điểm và điều chỉnh giá theo mức tiêu thụ. Mythos dường như còn “ngốn” tài nguyên hơn, với mức giá cao gấp 5 lần Opus 4.6 – mô hình mạnh nhất hiện được cung cấp công khai. Điều này cho thấy áp lực lớn lên hạ tầng và lý giải vì sao công ty chỉ mở rộng khách hàng khi đủ năng lực đáp ứng.

Đồng thời, hạn chế truy cập giúp các nhà phát triển mô hình giành lại quyền kiểm soát trong hệ sinh thái AI. OpenAI nhấn mạnh cách tiếp cận này không nhằm “đóng cửa” hoàn toàn mà để kiểm soát hợp lý quyền truy cập: “Chúng tôi thiết kế các cơ chế nhằm tránh việc tùy tiện quyết định ai được tiếp cận và ai không, đối với những mục đích sử dụng hợp pháp.”

Các ứng dụng như Cursor được doanh nghiệp ưa chuộng một phần vì cho phép linh hoạt thay đổi mô hình phía sau mà không cần đào tạo lại người dùng. Tuy nhiên, việc phát triển ứng dụng tương thích với những mô hình không thể tiếp cận là rất khó, có thể buộc một số khách hàng chuyển sang sử dụng trực tiếp công cụ của chính nhà phát triển, như Claude Code hay Codex.

Không chỉ dừng ở cấp độ doanh nghiệp, các mô hình AI tiên tiến ngày càng thu hút sự quan tâm trực tiếp từ chính phủ. Anthropic cho biết đã trao đổi với giới chức Mỹ về Mythos, phản ánh mức độ nhạy cảm của các hệ thống này trong bối cảnh an ninh quốc gia.

“Chính phủ cần phải nắm được những công nghệ này, và chúng tôi phải tìm ra cách hợp tác mới giữa khu vực công và tư,” Jack Clark, đồng sáng lập Anthropic, cho biết.

Diễn biến này cho thấy việc kiểm soát quyền truy cập không còn đơn thuần là quyết định kinh doanh, mà đang dần trở thành một phần của cơ chế quản trị đối với các công nghệ có tính chiến lược.

Tuy vậy, cách tiếp cận này cũng gây tranh cãi. Một số chuyên gia cho rằng các cảnh báo về rủi ro có thể đang bị phóng đại, qua đó củng cố thêm quyền kiểm soát của các tập đoàn công nghệ lớn. Ngược lại, nhiều ý kiến khác nhấn mạnh rằng các lỗ hổng hiện tại hoàn toàn có thể bị khai thác nhanh hơn và trên quy mô lớn hơn khi AI ngày càng mạnh. 

Ngọc Lâm


Nguồn: BÁO MỚI

NVIDIA công bố mô hình AI lượng tử mã nguồn mở đầu tiên trên thế giới

on .

Về giải mã sửa lỗi lượng tử, Ising cho tốc độ nhanh hơn tới 2,5 lần và độ chính xác cao gấp 3 lần so với các phương pháp truyền thống...

Ảnh minh họa.

Ảnh minh họa.

NVIDIA vừa công bố mô hình AI lượng tử mã nguồn mở “NVIDIA Ising”, nhằm hiệu chuẩn bộ xử lý và sửa lỗi lượng tử dựa trên AI.

Đáng chú ý, theo công bố của NVIDIA, về khả năng giải mã sửa lỗi lượng tử, Ising cho tốc độ nhanh hơn tới 2,5 lần và độ chính xác cao gấp 3 lần so với các phương pháp truyền thống. Do đó, bộ mô hình này hiện được kỳ vọng sẽ sớm rút ngắn khoảng cách từ nghiên cứu đến thương mại hóa công nghệ điện toán lượng tử.

Cái tên “Ising” được NVIDIA lấy cảm hứng từ mô hình Ising, mô hình toán học giúp đơn giản hóa việc nghiên cứu các hệ thống vật lý phức tạp.

Kế thừa tinh thần đó, bộ công cụ mới của NVIDIA cung cấp các mô hình AI hiệu suất cao nhằm giải quyết hai thách thức lớn đang cản trở điện toán lượng tử hoạt động hiệu quả ở quy mô lớn, đó là hiệu chuẩn bộ xử lý và sửa lỗi lượng tử.

Ông Jensen Huang, Giám đốc điều hành NVIDIA, nhấn mạnh AI là yếu tố then chốt để đưa điện toán lượng tử ra khỏi phạm vi thử nghiệm và tiến tới ứng dụng thực tế.

Theo ông, với Ising, AI đóng vai trò như một “lớp điều khiển” tương tự hệ điều hành giúp điều phối hoạt động của các hệ thống lượng tử, qua đó biến những qubit thành các nền tảng tính toán có thể mở rộng và vận hành ổn định, đáng tin cậy.

NVIDIA Ising bao gồm Ising Calibration và Ising Decoding. Trong đó, Ising Calibration là mô hình ngôn ngữ thị giác có khả năng nhanh chóng diễn giải các kết quả đo từ bộ xử lý lượng tử, từ đó cho phép các tác nhân AI tự động hóa quá trình hiệu chuẩn liên tục, rút ngắn thời gian từ vài ngày xuống chỉ còn vài giờ.

Trong khi Ising Decoding là hai biến thể của mô hình mạng nơ-ron tích chập 3D, phục vụ việc giải mã theo thời gian thực nhằm sửa lỗi lượng tử. Hiệu năng đạt nhanh hơn tới 2,5 lần và chính xác hơn 3 lần so với công cụ mã nguồn mở pyMatching - tiêu chuẩn công nghiệp mã nguồn mở hiện tại.

Hàng loạt tổ chức và doanh nghiệp lớn trong lĩnh vực lượng tử như IonQ, IQM Quantum Computers hay Lawrence Berkeley National Laboratory; cùng các trường như University of Chicago hay Cornell University,... đã bắt đầu đưa Ising vào nghiên cứu và sử dụng.

Theo dự báo của Resonance, thị trường điện toán lượng tử có thể vượt mốc 11 tỷ USD vào năm 2030. Tuy nhiên, đà tăng trưởng này phụ thuộc lớn vào khả năng vượt qua các rào cản kỹ thuật, đặc biệt là bài toán sửa lỗi và mở rộng quy mô hệ thống. 

Hạ Chi


Nguồn: BÁO MỚI 

Bài học đắt giá trong chuyển đổi sang 'xe sạch'

on .

Chuyển dịch sang phương tiện ít phát thải đang trở thành xu hướng tất yếu của phát triển bền vững toàn cầu. Song, thực tiễn tại Mông Cổ cho thấy, nếu thiếu chuẩn bị về hạ tầng và chính sách đi kèm, quá trình 'xanh hóa' có thể tạo hệ lụy ngoài dự tính.

Xe hybrid phổ biến trên đường phố ở Ulaanbaatar. Ảnh: CNA

Xe hybrid phổ biến trên đường phố ở Ulaanbaatar. Ảnh: CNA

Làn sóng xe hybrid và những khoảng trống

Tại Ulaanbaatar, thành phố lớn nhất của Mông Cổ, ô tô hybrid (kết hợp động cơ xăng và động cơ điện) trở nên phổ biến trong đời sống hằng ngày. Theo CNA, dòng xe này chiếm khoảng 45% trong tổng số 1,5 triệu xe toàn quốc. Nhật Bản là nơi cung cấp khoảng 80% xe hybrid vào Mông Cổ và 95% trong số đó đã qua sử dụng. Chính yếu tố chi phí thấp khiến lượng xe nhập khẩu tăng mạnh, từ mức 50.000 - 70.000 xe/năm lên tới 130.000 xe vào năm 2024.

Trong bối cảnh hạ tầng sạc cho xe điện thuần túy còn hạn chế, khoảng cách di chuyển lớn và điều kiện khí hậu khắc nghiệt ở Mông Cổ, xe hybrid là lựa chọn thực tế. Người dân có thể di chuyển 100 - 150km bằng điện và tiếp tục 800 - 1.000km bằng động cơ xăng, phù hợp với đặc thù lãnh thổ rộng lớn. Tuy nhiên, các bộ pin, vốn suy giảm sau nhiều năm sử dụng, nhanh chóng xuống cấp.

Việc thay thế pin trở nên phổ biến trong khi hệ thống xử lý lại chưa theo kịp. Mông Cổ hiện chưa có cơ chế kiểm soát đầy đủ đối với chất thải pin. Tại Ulaanbaatar, có những điểm thu gom phi chính thức tích trữ tới 50.000 bộ pin đã qua sử dụng chỉ trong thời gian ngắn. Trong khi đó, việc xuất khẩu pin thải ra nước ngoài bị hạn chế từ năm 2025, khiến lượng chất thải nguy hại này “mắc kẹt” trong môi trường.

Vấn đề càng trở nên phức tạp khi nước này thiếu cơ sở tái chế phù hợp. Nhà máy tái chế hiện có chỉ xử lý pin chì với công suất khoảng 7.000 tấn mỗi năm, chưa thể đáp ứng nhu cầu xử lý pin hybrid hay pin lithium-ion. Trong khi đó, các loại pin nếu không được xử lý đúng cách có thể gây ô nhiễm đất, nước và tiềm ẩn nguy cơ cháy nổ. Thực tế này dẫn đến nghịch lý: trong nỗ lực thúc đẩy phương tiện “xanh”, một dạng áp lực môi trường mới lại hình thành. Điều này phản ánh khoảng trống phổ biến trong chuyển đổi năng lượng tại các quốc gia đang phát triển, nơi tốc độ tiếp nhận công nghệ thường nhanh hơn năng lực quản lý vòng đời của công nghệ đó.

Bài học kinh nghiệm

Mông Cổ bắt đầu những bước đi đầu tiên về xây dựng hệ thống quản lý bài bản khi vận hành nhà máy tái chế ắc quy chì đầu tiên vào năm 2024 để chuyển từ xử lý tự phát sang mô hình công nghiệp hóa. Song, bài toán lớn nhất vẫn nằm ở pin xe hybrid và xe điện vốn đòi hỏi công nghệ xử lý phức tạp hơn. Các doanh nghiệp kỳ vọng trong vòng 3 năm tới có thể xây dựng nhà máy chuyên biệt và hướng tới xử lý cả pin lithium trong một thập kỷ.

Từ thực tiễn trên, có thể rút ra một số bài học quan trọng cho các quốc gia đang thúc đẩy chuyển đổi sang phương tiện ít phát thải. Trước hết, cần tiếp cận vấn đề theo toàn bộ vòng đời sản phẩm, thay vì chỉ tập trung vào giai đoạn sử dụng. Một phương tiện được coi là “xanh” không chỉ vì mức phát thải khi vận hành, mà còn phụ thuộc vào cách nó được sản xuất, bảo trì và xử lý sau khi hết vòng đời. Điều này đòi hỏi các chính sách phải bao gồm cả tiêu chuẩn nhập khẩu, kiểm định chất lượng pin, cũng như trách nhiệm xử lý chất thải. Theo CNA, nhiều chuyên gia đề xuất Mông Cổ cần đặt “ngưỡng sức khoẻ pin” tối thiểu đối với xe nhập khẩu, nhằm tránh tiếp nhận phương tiện quá hạn sử dụng, giúp giảm áp lực xử lý chất thải về sau.

Phát triển hạ tầng tái chế cần đi trước một bước. Kinh nghiệm từ một số quốc gia khác cho thấy, hệ thống tái chế hiệu quả thường được xây dựng song hành với quá trình mở rộng thị trường xe điện và hybrid. Điều này bao gồm đầu tư công nghệ xử lý phù hợp với từng loại pin và xây dựng mạng lưới thu gom an toàn, minh bạch.

Tại Nhật Bản, người tiêu dùng phải đóng phí tái chế khi mua xe mới để tạo quỹ xử lý khi phương tiện hết vòng đời. Nhiều nước khác cũng đi trước về xây dựng năng lực xử lý pin. Trung Quốc là quốc gia dẫn đầu về tái chế pin lithium-ion; Hàn Quốc phát triển mạnh mô hình tái sử dụng và tái sản xuất pin; Singapore đã vận hành nhà máy tái chế pin lithium đầu tiên. Malaysia, Thái Lan và Indonesia cũng tăng tốc đầu tư vào lĩnh vực này.

Tăng cường hợp tác quốc tế trong quản lý chất thải công nghệ cũng là điều cần thiết. Chính phủ Mông Cổ đã hợp tác với Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB), Ngân hàng Thế giới (WB) và Cơ quan Hợp tác quốc tế Nhật Bản (JICA) để nghiên cứu mô hình quản lý chất thải pin. Các cơ chế hợp tác với quốc gia xuất khẩu, tổ chức tài chính quốc tế hoặc các doanh nghiệp sản xuất có thể giúp chia sẻ chi phí và công nghệ xử lý.

Chuyển đổi xanh không chỉ là câu chuyện công nghệ, mà là phép thử năng lực quản trị. Hệ thống quản lý chất thải cần được thiết kế song song với quá trình mở rộng thị trường xe điện. Nếu nhận diện sớm và hành động đúng hướng, quá trình chuyển đổi xanh sẽ trở thành nền tảng cho phát triển bền vững thực chất trong dài hạn.

THƯ LÊ


Nguồn: BÁO MỚI 

Chiêu trò tinh vi đánh cắp tiền của người dùng Apple

on .

Khi hệ thống bảo mật của gã khổng lồ Apple bị tin tặc biến thành công cụ lừa đảo.

Theo TechRadar, một chiến dịch lừa đảo quy mô lớn đang nhắm vào người dùng iOS với thủ đoạn cực kỳ tinh vi, đó là sử dụng chính hệ thống thông báo của Apple để gửi đi những thông điệp độc hại, hòng 'vét sạch' tài khoản ngân hàng của nạn nhân.

Email gửi từ chính chủ Apple nhưng lại là bẫy tử thần

Nếu một ngày nhận được email từ địa chỉ uy tín email.apple.com thông báo rằng bạn vừa thanh toán 899 USD cho một chiếc iPhone mới qua PayPal, bạn sẽ làm gì? Đa số người dùng sẽ hốt hoảng và tìm cách hủy đơn hàng ngay lập tức. Đây chính là lúc cạm bẫy bắt đầu sập xuống.

Chiêu trò đánh cắp tiền của người dùng Apple cực kì tinh vi - Ảnh 1.

Tin tặc lợi dụng chính Apple để lừa đảo người dùng

ẢNH: CHỤP MÀN HÌNH PCMAG

Điểm khác biệt của chiến dịch này so với các thư rác thông thường là nó được gửi đi từ tên miền thật của Apple. Các chuyên gia bảo mật phát hiện ra hacker đã lợi dụng kẽ hở trong quy trình tạo Apple ID.

Chúng tạo tài khoản mới và chèn toàn bộ nội dung lừa đảo, gồm cả số điện thoại giả mạo, vào các trường thông tin như "Họ" và "Tên" - nơi vốn có giới hạn ký tự. Sau đó, bằng cách thay đổi thông tin giao hàng, chúng kích hoạt hệ thống tự động của Apple gửi email xác nhận đến hàng loạt nạn nhân. Vì là email hệ thống thật, các bộ lọc thư rác hoàn toàn bị qua mặt.

Trong nội dung email, hacker khéo léo đính kèm một số điện thoại hỗ trợ để "hủy đơn hàng". Khi nạn nhân gọi tới vì lo lắng, những kẻ lừa đảo ở đầu dây bên kia sẽ đóng giả nhân viên Apple để dẫn dụ nạn nhân cung cấp thông tin nhạy cảm (mật khẩu, mã OTP) và yêu cầu cài đặt phần mềm truy cập từ xa vào máy tính/điện thoại.

Một khi có quyền kiểm soát, chúng sẽ thực hiện các lệnh chuyển khoản bất hợp pháp, nhanh chóng tẩu tán toàn bộ số tiền có trong tài khoản ngân hàng của nạn nhân.

Chiêu trò lạm dụng danh sách gửi thư của các 'ông lớn' như Google, Amazon hay Microsoft thực tế không mới, nhưng việc lợi dụng Apple ID lần này cho thấy sự liều lĩnh của tin tặc.

Các chuyên gia khuyên cho người dùng phải luôn cảnh giác bất kỳ email nào thúc giục bạn gọi điện đến một số lạ đều là dấu hiệu lừa đảo. Thay vì bấm vào link hoặc gọi số trong email, hãy truy cập trực tiếp vào trang web chính thức apple.com hoặc ứng dụng Apple Store để kiểm tra lịch sử đơn hàng. Đặc biệt, Apple cũng không bao giờ yêu cầu khách hàng cài đặt phần mềm điều khiển từ xa để hỗ trợ kỹ thuật qua điện thoại.

Nguồn: BÁO MỚI 

Ngưỡng chịu thuế hộ kinh doanh: Sẽ nâng lên 1 tỉ đồng/năm

on .

Thủ tướng Lê Minh Hưng cho hay việc nâng ngưỡng chịu thuế nhằm kịp thời tháo gỡ khó khăn phát sinh nhưng cũng đảm bảo khuyến khích hộ kinh doanh chuyển đổi lên doanh nghiệp, đảm bảo công bằng về thuế giữa các đối tượng.

thuế - Ảnh 1.

Một hộ kinh doanh tại chợ Bình Tây, TP.HCM - Ảnh: HỮU HẠNH

Thông tin trên được Thủ tướng đưa ra tại phiên thảo luận tổ về sửa đổi các luật thuế ngày 21-4.

Thủ tướng cũng nhấn mạnh việc kịp thời sửa đổi các luật về thuế (gồm Luật Thuế VAT, Thuế thu nhập doanh nghiệp, Thuế thu nhập cá nhân) nhằm giúp hộ kinh doanh, doanh nghiệp nhỏ và vừa vượt qua những khó khăn, vướng mắc phát sinh trước tác động của biến động giá xăng dầu thời gian qua.

Với quan điểm khi làm chính sách phải rất linh hoạt, nên khi Quốc hội giao cho Chính phủ thẩm quyền điều chỉnh sẽ có những tiêu chí quy định cụ thể, chặt chẽ để tránh làm thất thu thuế.

Thủ tướng LÊ MINH HƯNG

Sẽ có ngay nghị định và thông tư hướng dẫn

Vì vậy, dù các luật về thuế trên mới được Quốc hội ban hành cuối năm 2025 nhưng yêu cầu sửa đổi là đòi hỏi cấp bách, cho thấy sự phối hợp chặt chẽ giữa Chính phủ và Quốc hội. Theo đó, hướng sửa đổi là nâng ngưỡng chịu thuế, như báo cáo của Bộ Tài chính là sẽ nâng mức này với hộ kinh doanh là 1 tỉ đồng/năm, tức là dưới mức thu nhập này sẽ không chịu thuế.

Theo Thủ tướng, việc nâng ngưỡng chịu thuế vừa để giải quyết khó khăn cho hộ kinh doanh nhưng cũng vừa phải tạo thuận lợi, công bằng cho doanh nghiệp vừa và nhỏ. Việc này cũng khuyến khích hộ cá nhân chuyển đổi lên doanh nghiệp vừa và nhỏ nên cũng sẽ điều chỉnh ngưỡng chịu thuế của doanh nghiệp nhỏ và vừa.

"Chính phủ cũng yêu cầu trình dự thảo nghị định đi kèm với dự thảo luật song do thời gian gấp quá, hiện Bộ Tài chính đang chuẩn bị gấp rút để đảm bảo khi Quốc hội thông qua sẽ có ngay dự thảo nghị định và thông tư hướng dẫn" - Thủ tướng nói thêm.

Phát biểu tại tổ, nhiều đại biểu đồng tình về việc nâng ngưỡng chịu thuế với hộ kinh doanh, doanh nghiệp nhỏ và vừa. Trong đó, đại biểu Nguyễn Hữu Nghĩa (Tổng Kiểm toán nhà nước) cho rằng việc hỗ trợ này là động lực, nguồn lực để nền kinh tế đạt được tốc độ tăng trưởng hai con số ngay trong năm 2026 và những năm tới.

Tuy nhiên, hiện trong tờ trình của Chính phủ đề xuất sửa đổi theo hướng không quy định cụ thể ngưỡng doanh thu không phải nộp thuế thu nhập cá nhân, mức doanh thu không chịu thuế giá trị gia tăng của hộ, cá nhân kinh doanh tại luật và giao Chính phủ quy định nhưng lại chưa có con số cụ thể. Vì vậy ông đề nghị Chính phủ bổ sung rõ nội dung này để đánh giá tác động cụ thể khi thực hiện thay đổi ngưỡng chịu thuế.

Cùng đó, đại biểu Nguyễn Đại Thắng - Phó chủ nhiệm Ủy ban Công tác đại biểu của Quốc hội - cho rằng việc nâng ngưỡng chịu thuế lên trên mức 500 triệu đồng/năm sẽ góp phần giảm gánh nặng thuế, nhất là trong bối cảnh chi phí sinh hoạt, đầu vào gia tăng, tạo điều kiện khuyến khích chuyển đổi từ hộ kinh doanh sang mô hình doanh nghiệp. Từ đó nâng cao tính minh bạch, hiệu quả của nền kinh tế.

Tuy nhiên, ông Thắng đề nghị Chính phủ quy định cụ thể về mức trần với doanh thu miễn thuế doanh nghiệp với doanh nghiệp quy mô nhỏ và làm rõ cơ sở xác định ngưỡng doanh thu, cơ chế điều chỉnh trong trường hợp biến động kinh tế lớn. Đồng thời cần xây dựng giải pháp chặt chẽ để hạn chế tình trạng lợi dụng chính sách để chia nhỏ doanh thu, trốn tránh nghĩa vụ thuế, đảm bảo công bằng.

Cần quy định rõ tiêu chí điều chỉnh

Đồng tình với việc giao cho Chính phủ quyết ngưỡng doanh thu, song đại biểu Nguyễn Ngọc Sơn (Hải Phòng) cho rằng Chính phủ cần quy định rõ tiêu chí xác định doanh thu chịu thuế. 

Trong đó có yếu tố thời điểm, cơ chế kiểm soát ngay trong dự thảo luật để tránh nguy cơ cố tình chia nhỏ doanh thu, chia tách hoạt động kinh doanh, giữ quy mô "hộ nhỏ" để tránh nghĩa vụ thuế. Việc này cũng để người dân biết được ranh giới ai phải nộp thuế, ai không phải nộp thuế.

Ông Sơn chỉ ra thực tiễn cho thấy khu vực hộ kinh doanh rất lớn, khoảng 6,036 triệu hộ tính đến hết tháng 7-2025. Trong đó hơn 1,9 triệu hộ có đăng ký, riêng bảy tháng đầu năm 2025 có gần 536.200 hộ thành lập mới. Ngành thuế đang đặt trọng tâm năm 2026 là thu hẹp khoảng trống tuân thủ pháp luật thuế đối với hộ kinh doanh cá thể và thương mại điện tử. 

hư vậy, nếu thiết kế không chặt thì một mặt nói hỗ trợ tăng trưởng nhưng mặt khác lại có thể khuyến khích phi chính thức hóa nền kinh tế, đi ngược yêu cầu minh bạch và mở rộng cơ sở thuế.

Cùng đó, ông Sơn đồng tình việc mở diện không chịu thuế giá trị gia tăng cho hộ, cá nhân kinh doanh dưới ngưỡng doanh thu là phù hợp. Tuy nhiên, đại biểu lưu ý việc này có thể làm sai lệch tính cạnh tranh, không khuyến khích các hộ phát triển lên doanh nghiệp, tạo nguồn thu tốt hơn. 

Bởi khi đã là doanh nghiệp thì phải kê khai, khấu trừ, hóa đơn, sổ sách chặt chẽ hơn, còn nếu duy trì là hộ dưới ngưỡng thì vừa không chịu thuế giá trị gia tăng vừa giảm áp lực tuân thủ.

"Chính sách này hỗ trợ hộ nhỏ hay đang vô tình tạo vùng an toàn để người kinh doanh không muốn chuyển sang mô hình doanh nghiệp. 

Nếu tiếp tục nới bằng luật thuế mà thiếu hàng rào kỹ thuật thì rất dễ tạo ra lợi thế bất cân xứng giữa hộ kinh doanh và doanh nghiệp nhỏ, trong khi khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa hiện chiếm khoảng 96% số doanh nghiệp và đóng góp trên 50% GDP, tức là chính khu vực được kỳ vọng dẫn dắt tăng trưởng lại có thể bị cạnh tranh bất lợi" - ông Sơn nói.

Cùng với đó, đại biểu Trần Anh Tuấn (TP.HCM) bày tỏ ủng hộ phân cấp cho Chính phủ trong sửa đổi luật thuế nhưng đề nghị cần phải đánh giá tác động rõ ràng. 

Trong đó, Chính phủ cần xác định ngưỡng và minh bạch, theo nguyên tắc thực hiện chính sách tài khóa mở rộng. Tức là xác định ngưỡng và mỗi năm điều chỉnh theo mức độ tăng thêm hằng năm, căn cứ tình hình thực tiễn và mức độ lạm phát, tương ứng với mức thu nhập và độ mở, thay vì quy định cứng ngưỡng này.

Cần sử dụng tài chính hiệu quả trong giai đoạn tới

Cũng trong ngày 21-4, Quốc hội thảo luận về kế hoạch tài chính năm năm quốc gia giai đoạn 2026-2030; kế hoạch vay, trả nợ công giai đoạn 2026-2030.

Đại biểu Trần Hoàng Ngân (TP.HCM) cho rằng để thực hiện mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2026-2030, Việt Nam phải phấn đấu đạt tốc độ tăng trưởng trên 10% và GDP bình quân đầu người khoảng 8.500 USD. 

Vì thế ông Ngân đề nghị Chính phủ đặc biệt lưu ý bốn nguyên tắc quan trọng mà Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã nêu, đó là tăng trưởng phải thực chất; tăng trưởng gắn với ổn định kinh tế vĩ mô; huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn lực; đầu tư phải hướng tới nâng cao chất lượng sống và hạnh phúc của nhân dân. 

Đồng thời cần rút kinh nghiệm sâu sắc từ giai đoạn 2007-2011, khi đầu tư dàn trải, tăng trưởng nóng, tín dụng cao và bội chi ngân sách lớn đã dẫn đến hệ quả tăng trưởng thấp, mất cân đối vĩ mô.

Theo ông Ngân, việc thực hiện kế hoạch tài chính năm năm giai đoạn 2026-2030 và kế hoạch đầu tư công trung hạn là một thách thức rất lớn. Về kế hoạch tài chính, cả thu ngân sách và chi ngân sách đều tăng cao. Đặc biệt bội chi ngân sách dự kiến quay trở lại mức trên 5% GDP, Chính phủ cần kiểm soát chặt chẽ, không để bội chi vượt quá 4% GDP.

Nhấn mạnh vấn đề các dự án ODA, đặc biệt trong lĩnh vực hạ tầng trọng điểm, đại biểu Nguyễn Trúc Sơn (Vĩnh Long) cho biết giai đoạn 2026-2030, nhu cầu huy động vốn vay nước ngoài dự kiến tăng gấp 7-9 lần so với trước. 

Đây là yêu cầu phù hợp trong bối cảnh đất nước cần thêm nguồn lực để thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội. Tuy nhiên, ông Sơn đề nghị Chính phủ và các bộ, ngành tiếp tục rà soát, hài hòa hơn nữa các thủ tục đầu tư giữa phía trong nước và nhà tài trợ, tránh tình trạng một dự án nhưng tồn tại hai quy trình đầu tư, hai thủ tục giải ngân khác nhau, tỉ lệ giải ngân thấp, gây kéo dài thời gian triển khai.

Đồng quan điểm, đại biểu Trần Anh Tuấn (TP.HCM) cho rằng trong giai đoạn 2026-2030 nhu cầu vay nợ tăng khá lớn, vì vậy việc xây dựng kế hoạch vay nợ cần phải phù hợp chặt chẽ với tiến độ triển khai thực hiện các dự án. 

Mặc dù dự thảo đã trình bày khá rõ song việc sử dụng các nguồn vay để bù đắp thiếu hụt vốn đầu tư cho các dự án quan trọng quốc gia phải gắn liền với kế hoạch triển khai cụ thể của từng dự án. Điều này nhằm bảo đảm nguồn vốn vay thực sự được đưa vào đúng địa chỉ, phát huy hiệu quả trong việc bổ sung nguồn lực, hỗ trợ triển khai các công trình trọng điểm, tránh dàn trải và nâng cao hiệu quả sử dụng vốn nhà nước.

Ở góc độ khác, đại biểu Phạm Thúy Chinh (Hải Phòng) cho rằng cần chuyển mạnh từ tư duy "giải ngân cao" sang "hiệu quả cao". Do đó, bà Chinh kiến nghị áp dụng cơ chế giải ngân theo kết quả đầu ra; thiết lập nguyên tắc không đạt mục tiêu giai đoạn trước sẽ không bố trí vốn cho giai đoạn sau. 

Song song đó công khai tỉ lệ giải ngân và hiệu quả đầu tư để tránh đầu tư dàn trải. Đồng thời, việc đánh giá dự án đầu tư công phải bắt buộc theo các chỉ tiêu tài chính như tỉ suất hoàn vốn, điểm hòa vốn, hiệu quả kinh tế - xã hội, tránh tình trạng triển khai dự án lớn nhưng không lượng hóa được hiệu quả.

Đối với các địa phương, đặc biệt là các đô thị lớn đang thực hiện cơ chế chính sách đặc thù như Hà Nội, TP.HCM, Hải Phòng, Đà Nẵng, đại biểu đề nghị cho phép vận dụng linh hoạt các công cụ tài chính như mô hình phát triển đô thị gắn với giao thông công cộng (TOD), trái phiếu chính quyền địa phương… nhằm khai thác hiệu quả nguồn lực tại chỗ và thúc đẩy phát triển bền vững.

NGỌC AN - THÀNH CHUNG - TIẾN LONG

Nguồn: BÁO MỚI