Meta và YouTube đồng loạt kháng cáo vụ án thiết kế sản phẩm gây nghiện, góp phần gây tổn hại đến sức khỏe tâm thần của người dùng trẻ.

Giám đốc điều hành của Meta, Mark Zuckerberg, rời tòa án sau khi ra làm chứng trong phiên tòa xét xử vụ án quan trọng cáo buộc Meta và YouTube gây hại đến sức khỏe tâm thần của trẻ em tại Los Angeles, ngày 18/2. Ảnh: Mike Blake/Reuters. 

Theo phán quyết được công bố ngày 25/3, bồi thẩm đoàn tại Los Angeles (bang California, Mỹ) kết luận hai công ty Meta và Youtube đã thiết kế và vận hành nền tảng một cách thiếu trách nhiệm, biết rõ nguy cơ gây hại nhưng không cảnh báo người dùng, từ đó gây tổn thất đáng kể cho nguyên đơn, theo CNN.

Sau hơn 7 tuần xét xử tại Tòa Thượng thẩm Los Angeles và nhiều ngày nghị án, bồi thẩm đoàn yêu cầu các công ty bồi thường tổng cộng 6 triệu USD, gồm 3 triệu USD thiệt hại dân sự và 3 triệu USD tiền phạt. Trong đó, Meta chịu khoảng 70% trách nhiệm, còn YouTube chịu 30%.

Nguyên đơn là Kaley, hiện 20 tuổi, sống tại California. Cô và mẹ đã kiện Meta, YouTube (thuộc Google), Snap và TikTok, cáo buộc các nền tảng này cố tình thu hút và giữ chân người dùng từ khi còn nhỏ, dẫn đến việc cô phụ thuộc mạng xã hội và gặp nhiều vấn đề tâm lý.

Trước khi vụ kiện được đưa ra xét xử, Snap và TikTok đã đạt thỏa thuận dàn xếp riêng với nguyên đơn.

Trong đơn kiện, Kaley cho biết cô bắt đầu sử dụng YouTube từ khi 6 tuổi và lập tài khoản Instagram vào năm 9 tuổi. Việc sử dụng mạng xã hội liên tục trong nhiều năm khiến cô gặp các vấn đề như lo âu, trầm cảm và rối loạn nhận thức về cơ thể.

Tại tòa, Kaley mô tả việc sử dụng mạng xã hội từng chiếm phần lớn thời gian trong ngày, từ khi thức dậy cho đến đêm muộn. Cô cho rằng các nền tảng đã sử dụng nhiều cơ chế thiết kế khiến người dùng khó rời khỏi ứng dụng.

Luật sư của nguyên đơn lập luận rằng các công ty công nghệ đã phát triển nhiều tính năng nhằm tối đa hóa thời gian sử dụng, đặc biệt với người dùng trẻ tuổi. Trong phiên tòa, các tài liệu nội bộ của công ty cũng được đưa ra để chứng minh rằng các nền tảng nhận thức được nguy cơ đối với sức khoẻ tâm thần của thanh thiếu niên.

Giám đốc điều hành Meta Platforms Mark Zuckerberg rời khỏi tòa án sau khi ra tòa tại một phiên tòa trong một vụ án cáo buộc Meta và YouTube của Google gây hại cho sức khỏe tâm thần của trẻ em thông qua các nền tảng gây nghiện, tại Los Angeles vào ngày 18/2. Ảnh: Mike Blake/Reuters. 

Một số lãnh đạo cấp cao của các công ty công nghệ đã ra làm chứng, bao gồm CEO Meta Mark Zuckerberg, Giám đốc Instagram Adam Mosseri và Phó chủ tịch kỹ thuật YouTube Cristos Goodrow.

Trong khi đó, phía Meta cho rằng những khó khăn trong tuổi thơ của Kaley mới là nguyên nhân chính dẫn đến các vấn đề tâm lý. YouTube cũng lập luận rằng dữ liệu tài khoản cho thấy thời gian sử dụng của cô trên nền tảng không nhiều như cáo buộc.

Cả Meta và Google đều tuyên bố sẽ kháng cáo phán quyết.

Vụ kiện của Kaley được xem là trường hợp đầu tiên trong hơn 1.500 vụ kiện tương tự nhằm vào các công ty mạng xã hội được đưa ra xét xử tại Mỹ.

Dù phán quyết này không trực tiếp quyết định kết quả của các vụ việc khác, giới chuyên gia pháp lý nhận định nó có thể định hướng cách tòa án đánh giá trách nhiệm của các nền tảng công nghệ trong tương lai.

Ngoài các vụ kiện cá nhân, nhiều bang và học khu tại Mỹ cũng đang chuẩn bị các vụ kiện riêng nhằm vào các công ty mạng xã hội, cho rằng các nền tảng này góp phần làm gia tăng khủng hoảng sức khỏe tâm thần ở thanh thiếu niên.

Một số nhà quan sát so sánh làn sóng kiện tụng này với những vụ kiện ngành thuốc lá trong thập niên 1990, khi các tập đoàn thuốc lá bị buộc phải chịu trách nhiệm về tác hại sức khỏe của sản phẩm.

Giới vận động chính sách cũng kỳ vọng phán quyết mới nhất có thể thúc đẩy các đạo luật an toàn trực tuyến dành cho trẻ em tại Mỹ, đồng thời gây áp lực buộc các nền tảng phải thay đổi cách thiết kế sản phẩm đối với người dùng dưới 18 tuổi.

Hà Vi

Nguồn: BÁO MỚI 

Trí tuệ Nhân tạo đã vượt ra ngoài các nhiệm vụ hỏi đáp đơn giản để tự động xử lý các tác vụ phức tạp dựa trên suy luận hành động và dữ liệu cá nhân hóa.

 

Biểu tượng của Công ty trí tuệ nhân tạo OpenAI trên màn hình điện thoại và máy tính ở Manta, Italy. (Nguồn: AFP/TTXVN)

Bước sang năm 2026, xu hướng của Trí tuệ Nhân tạo (AI) toàn cầu đang nổi lên là sự dịch chuyển từ mô hình "tạo sinh" sang "thực hiện."

Các tác nhân Trí tuệ Nhân tạo (trợ lý ảo) sẽ diễn giải ý định của người dùng và hoàn thành các nhiệm vụ thực tế, đang nổi lên thành xu hướng quan trọng nhất.

Theo các chuyên gia, điều này có nghĩa Trí tuệ Nhân tạo đã vượt ra ngoài các nhiệm vụ hỏi đáp đơn giản để tự động xử lý các tác vụ phức tạp dựa trên suy luận hành động và dữ liệu cá nhân hóa.

Từ LLM chuyển sang LAM

Trong khi Trí tuệ Nhân tạo tạo sinh, theo mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) chỉ tạo ra văn bản, đã thống trị thị trường Trí tuệ Nhân tạo năm 2025, thì trọng tâm công nghệ năm nay là mô hình hành động lớn (LAM).

Mô hình hành động lớn giống như các tệp lệnh thực thi diễn giải các hướng dẫn ý muốn của người dùng thành hành động thực tế bằng cách sử dụng khả năng hiểu ngôn ngữ của mô hình ngôn ngữ lớn. Mô hình hành động lớn không chỉ dừng lại ở phản hồi mà hoàn thiện các tín hiệu tiếp theo, khởi tạo ứng dụng và hoàn tất mệnh lệnh.

Ví dụ, nếu bạn hỏi một chatbot truyền thống: "Tìm chuyến bay đến Osaka," chatbot sẽ chỉ liệt kê lịch trình chuyến bay. Thay vào đó, một trợ lý ảo sẽ kiểm tra lịch của người dùng, chọn chỗ ngồi ưa thích dựa trên thời gian có sẵn, hoàn tất thanh toán bằng thẻ doanh nghiệp và báo cáo hoàn tất: "Đã đặt chỗ."

Các công ty công nghệ lớn trên thế giới đang đặt cược tất cả vào "tác nhân hóa," nơi Trí tuệ Nhân tạo trực tiếp điều khiển các chức năng trong nền tảng của họ, chẳng hạn như tìm kiếm, mua sắm và lập trình.

Điều này cũng phù hợp với khả năng suy luận được nâng cao thể hiện bởi các mô hình gần đây như "o1" của OpenAI. Bằng cách cho phép một quy trình "suy luận sâu" liên quan đến tư duy từng bước thay vì chỉ cung cấp câu trả lời ngay tức thì, việc giải quyết vấn đề phức tạp và sử dụng công cụ kết nối đã trở thành hiện thực.

Sự trỗi dậy của dữ liệu cá nhân

 

(Nguồn: Shutterstock)

Theo giới chuyên gia trong ngành, khi bối cảnh cạnh tranh thay đổi, giá trị của dữ liệu cũng thay đổi. Cuộc chiến giành "dữ liệu công khai", thu thập thông tin công khai từ web, đã kết thúc. Giờ đây, chìa khóa chiến thắng nằm ở việc ai có thể bảo mật dữ liệu cá nhân tốt hơn. Dữ liệu này chứa đựng toàn bộ thông tin về hành vi và ngữ cảnh sử dụng của từng người dùng riêng lẻ.

Trong một thế giới mà kiến thức tổng quát ngày càng được chuẩn hóa, "trí thông minh" của trợ lý Trí tuệ Nhân tạo được xác định bởi khả năng hiểu và sử dụng dữ liệu cá nhân một cách chính xác đến từng chi tiết, chẳng hạn như email, tin nhắn, lịch và thông tin vị trí.

Sự thay đổi này đã đẩy lĩnh vực bảo mật lên hàng đầu trong cuộc cạnh tranh công nghệ. Nếu như mối quan tâm của ngành công nghiệp trong năm 2025 là vấn đề phát tán thông tin sai lệch, thì chìa khóa sống còn của năm nay là bảo vệ quyền riêng tư. Đặc biệt, với việc các trợ lý ảo có quyền truy cập vào email và hệ thống làm việc nội bộ, tạo và phân phối tài liệu, mối lo ngại ngày càng tăng rằng Trí tuệ Nhân tạo có thể sớm trở thành mục tiêu tấn công của tin tặc.

Những chuyên gia trong ngành an ninh mạng cảnh báo: việc truy cập thông tin nhạy cảm là cần thiết để trợ lý Trí tuệ Nhân tạo hoạt động đúng cách, nếu không có cơ chế mã hóa và kiểm soát đủ hiệu quả, bản thân dịch vụ có thể trở thành một "lâu đài xây trên cát."

Kết hợp phần cứng và dịch vụ

 

Trụ sở Samsung Electronics Co. ở Seoul, Hàn Quốc. (Ảnh: Yonhap/TTXVN)

Các công ty Hàn Quốc đã tận dụng xu hướng mới trong Trí tuệ Nhân tạo để phát triển chiến lược "trợ lý ảo Trí tuệ Nhân tạo kiểu Hàn Quốc" kết hợp khả năng sản xuất và nền tảng.

Tận dụng thị phần phần cứng áp đảo của mình, Samsung Electronics đang theo đuổi dự án Trí tuệ Nhân tạo cá nhân hóa an toàn nhất. Điểm mấu chốt nằm ở Trí tuệ Nhân tạo trên thiết bị, nhằm ngăn chặn rò rỉ thông tin nhạy cảm bằng cách xử lý dữ liệu ngay trên thiết bị, bỏ qua điện toán đám mây.

Samsung nhấn mạnh tới phương pháp "lai", liên kết nền tảng bảo mật độc quyền Knox với khả năng Trí tuệ Nhân tạo để xử lý các tác vụ nhạy cảm như tóm tắt ghi âm cuộc gọi và tìm kiếm hình ảnh trên thiết bị, đồng thời xóa ngay dữ liệu trên đám mây khi cần thiết. Chiến lược này nhằm định vị điện thoại thông minh không chỉ đơn thuần là thiết bị sử dụng, mà còn là thiết bị đầu cuối cho trợ lý Trí tuệ Nhân tạo an toàn.

Các công ty nền tảng như Naver và Kakao cũng đang tập trung năng lực vào "cá nhân hóa tối đa" và tích hợp các tính năng với cuộc sống hàng ngày.

Mục tiêu của doanh nghiệp Hàn Quốc là tích hợp một cách tự nhiên Trí tuệ Nhân tạo với vô số dịch vụ thực tế được xây dựng trên nền tảng của họ, bao gồm tìm kiếm, bản đồ, mua sắm và đặt chỗ, tận dụng sự hiểu biết sâu sắc về ngôn ngữ tiếng Hàn. Mục tiêu của doanh nghiệp Hàn Quốc là tạo ra một "trợ lý thực tiễn" có thể xử lý mọi vấn đề một cách liền mạch từ khâu đầu đến kết thúc.

Một chuyên gia trong ngành thông tin và truyền thông dự đoán năm 2026 đánh dấu sự khởi đầu của quá trình chuyển đổi Trí tuệ Nhân tạo từ một những mô hình kỹ thuật đơn thuần thành một "người lao động" thực tiễn.

Và vị trí dẫn đầu thị trường sẽ được quyết định không phải bởi yếu tố ai thông minh hơn, mà bởi mức độ bảo mật thông tin và khả năng giảm bớt khối lượng công việc thực tế./.

(TTXVN/Vietnam+)

Nguồn: https://baomoi.com/tri-tue-nhan-tao-xu-huong-moi-trong-nam-2026-c54332281.epi?utm_source=dapp&utm_campaign=share

Công ty do Mark Zuckerberg sáng lập tự đặt dấu chấm hết cho tầm nhìn metaverse của ông, tiêu tốn 80 tỷ USD và 5 năm nỗ lực.

Meta vừa thông báo người dùng sẽ không còn truy cập được các thế giới nhập vai trong Horizon Worlds qua kính thực tế ảo (VR) kể từ ngày 15/6. Sau đó một ngày, công ty rút lại một phần thông báo này, nói rằng sẽ vẫn hỗ trợ một số ứng dụng VR hiện có nhưng không thêm ứng dụng mới. Đây là cú đấm cuối cùng vào tầm nhìn metaverse mà Mark Zuckerberg đã đặt cược vào năm 2021.

Trước đó, Meta đã sa thải 10% nhân viên bộ phận phát triển metaverse. Horizon Worlds, ứng dụng chủ lực nơi người dùng giao lưu qua hình đại diện trong không gian ảo, cũng chuyển trọng tâm khỏi thực tế ảo.

Tổng cộng, gã khổng lồ mạng xã hội đã đổ khoảng 80 tỷ USD vào dự án này thông qua bộ phận Reality Labs. Metaverse và VR vẫn chỉ là sở thích của một nhóm nhỏ, chưa bao giờ trở thành xu hướng đại chúng. Roblox và Fortnite thu hút người dùng nhiều hơn mà không cần đến tai nghe hay tuyên bố hoành tráng.

Khởi đầu trào lưu

Hành trình này bắt đầu từ năm 2014 khi Zuckerberg bỏ ra 2 tỷ USD mua lại Oculus, startup sản xuất kính VR. Ông tin rằng công nghệ này cuối cùng sẽ vượt qua điện thoại thông minh để trở thành thiết bị điện toán thế hệ tiếp theo. Hàng tỷ USD được rót vào mua lại studio game, xây dựng hệ sinh thái nhà phát triển và sản xuất thiết bị đeo.

Có thời điểm, Meta bán kính VR với giá lỗ. Năm 2019, Zuckerberg thừa nhận với nhà đầu tư rằng VR "cần nhiều thời gian hơn" dự kiến để thu hồi vốn.

 

Meta khởi đầu trào lưu xây dựng metaverse cách đây 5 năm. Ảnh: SOPA. 

Đại dịch Covid-19 tưởng như cơ hội vàng đối với Meta. Khi cả thế giới làm việc từ xa, ý tưởng gặp gỡ nhau dưới dạng hình đại diện trong không gian ảo bỗng trở nên hợp lý. Đến năm 2021, đội ngũ Meta tin chắc thời điểm đã đến. Tháng 10/2021, Zuckerberg đổi tên Facebook thành Meta cũng như vẽ ra tương lai kỷ nguyên kết hợp giữa thực tế ảo và thực tế tăng cường.

"Việc dịch chuyển tức thời trong thế giới ảo sẽ giống như nhấp vào một liên kết trên Internet. Bỏ đi những chuyến đi làm hàng ngày sẽ giúp tiết kiệm thời gian kẹt xe. Và điều đó cũng tốt cho môi trường", Zuckerberg nói.

Thị trường lập tức đi theo trào lưu của Meta. Disney, Crate & Barrel và hàng loạt tập đoàn lớn nhanh chóng bổ nhiệm "giám đốc metaverse". Một báo cáo của McKinsey năm 2022 ước tính metaverse có thể tạo ra 5 nghìn tỷ USD giá trị vào năm 2030, đồng thời dự báo 15% doanh thu doanh nghiệp sẽ đến từ metaverse vào năm 2027.

Thất bại nhanh chóng

Tuy nhiên, thực tế cho thấy lĩnh vực này tồn tại nhiều vấn đề. Phiên bản đầu tiên của Horizon Worlds còn nhiều lỗi. Hình đại diện người chơi thô sơ và thiếu sót khi trong một thời gian dài, chúng chỉ là những thân người lơ lửng không có chân, khiến nền tảng bị chế giễu rộng rãi trên mạng xã hội.

Các trò chơi VR như Supernatural hay Beat Saber không tạo được bước đột phá để thu hút đại chúng.

 

Metaverse không được người dùng đón nhận tích cực. Ảnh: Endgadget. 

"Về cơ bản, họ đang kết thúc toàn bộ thử nghiệm đó, bởi vì họ nhận thấy rằng việc cố gắng biến VR thành một nền tảng độc lập sẽ mất nhiều năm và nhiều chi phí phần cứng hơn nữa", Eric Seufert, nhà phân tích di động độc lập nhận định.

Wagne James Au, tác giả cuốn sách Making a Metaverse That Matters (Tạm dịch: Xây dựng metaverse trở nên ý nghĩa), nhận xét thẳng thắn rằng Meta bám víu vào thuật ngữ mà không thực sự hiểu khái niệm. Những nỗ lực trong chiến lược metaverse của gã khổng lồ mạng xã hội dường như liên tục mắc sai lầm mà không rút ra được bài học.

Meta không phải trường hợp duy nhất thất bại với VR. Apple ra mắt Vision Pro năm 2024 với giá 3.500 USD, tương đương khoản trả góp nhà hàng tháng ở San Francisco. Mức giá đó khiến phần lớn người dùng phổ thông không thể tiếp cận sản phẩm.

Chuyển hướng sang AI

Năm ngoái, Zuckerberg đã vẽ ra một tương lai mới với "siêu trí tuệ", một dạng AI có thể trở thành người bạn đồng hành với mỗi người dùng. Meta dự kiến chi ít nhất 115 tỷ USD trong năm nay, phần lớn cho AI và xây dựng trung tâm dữ liệu.

 

Meta chuyển trọng tâm sang lĩnh vực AI. Ảnh: Bloomberg. 

Mặc dù dồn toàn lực cho AI, công ty vẫn duy trì niềm tin ít ỏi vào metaverse. Trong đó, Horizon Worlds vẫn khả dụng trên điện thoại di động. Mảng kính thực tế tăng cường tích hợp camera và trợ lý AI vẫn đang hoạt động tốt. Phát ngôn viên công ty dẫn lại bài đăng blog vào tháng 2 khẳng định Meta "vẫn là nhà đầu tư lớn nhất trong ngành VR với lộ trình phát triển mạnh mẽ cho thiết bị đeo thực tế ảo trong tương lai".

"Đôi khi chúng tôi đạt thành công vang dội. Những lúc khác, chúng tôi mắc sai lầm. Và khi điều đó xảy ra, chúng tôi phân tích dữ liệu, tiếp thu phản hồi, điều chỉnh chiến lược một cách quyết đoán và tiếp tục xây dựng", Samantha Ryan, Phó chủ tịch phụ trách nội dung tại Reality Labs viết trong bài đăng gần đây.

Câu chuyện của Meta với metaverse trở thành bài học đắt giá nhất trong lịch sử ngành công nghệ về khoảng cách giữa tầm nhìn của một lãnh đạo và những gì người dùng thực sự muốn. Sau 5 năm với hơn khoản đầu tư 80 tỷ USD, CEO Zuckerberg âm thầm rút lui khỏi lĩnh vực này.

Minh Hoàng

Nguồn: BÁO MỚI 

Những hệ lụy về kinh tế, năng lượng và lương thực từ chiến sự Trung Đông đã lan rộng toàn cầu và ngày càng đáng ngại, khi cuộc chiến vẫn đang leo thang.

Chiến sự Trung Đông đã kéo dài hơn một tháng và vẫn chưa có lối thoát rõ ràng. Những tác động của cuộc xung đột không còn bó hẹp trong khu vực mà đã trở thành tín hiệu báo động đỏ đối với toàn cầu.

“Loại thuế thu nhập lớn và đột ngột”

Theo các báo cáo cập nhật chiến sự hằng ngày, có thể thấy hạ tầng tại Iran, Israel và các tài sản quân sự của Mỹ ở Trung Đông đều chịu thiệt hại nặng nề, khi các bên liên tục thực hiện các đòn trả đũa theo kiểu “ăn miếng, trả miếng”.

Tình hình tại các quốc gia vùng Vịnh cũng không mấy khả quan khi tên lửa và UAV của Iran liên tục tấn công mỗi ngày, gây thiệt hại đáng kể tại Các Tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất (UAE), Kuwait, Saudi Arabia, Qatar và nhiều nơi khác.

 

Khói bốc lên từ một địa điểm bị không kích ở Tehran (Iran) ngày 1-4. Ảnh: AFP 

Hệ lụy kinh tế từ cuộc chiến, hiện đã ở tuần thứ năm, đang tạo sức ép lên người tiêu dùng và doanh nghiệp toàn cầu, đẩy giá nhiên liệu, lương thực tăng cao, theo hãng tin Reuters.

Đầu tuần này, Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) cảnh báo cuộc chiến đã làm gián đoạn nghiêm trọng các nền kinh tế tiền tuyến và làm xấu đi triển vọng của nhiều nền kinh tế vốn chỉ mới phục hồi sau khủng hoảng. Theo các nhà kinh tế IMF, trong hầu hết các kịch bản, thế giới sẽ phải đối mặt giá cao hơn và tăng trưởng chậm lại.

Những dấu hiệu căng thẳng kinh tế đã bắt đầu xuất hiện. Các dự báo mới cho thấy tỉ lệ nghèo tại thế giới Ả Rập tăng mạnh, lạm phát tại châu Âu tăng vọt và giá xăng tại Mỹ lập mức cao mới. Tác động đặc biệt nghiêm trọng đối với các quốc gia nghèo - những nước có ít nguồn lực nhất để ứng phó. Nhiều quốc gia tại châu Phi, Nam Á, Mỹ Latinh và một số khu vực Trung Đông vốn phụ thuộc vào nhập khẩu năng lượng đang gặp khó khăn nghiêm trọng khi chi phí tăng vọt.

 

Thiệt hại tại TP Rosh Haayin (Israel) sau một vụ tấn công bằng tên lửa của Iran ngày 1-4. Ảnh: Lực lượng Cứu hỏa và Cứu nạn Israel 

Liên Hợp Quốc ước tính cuộc chiến có thể khiến thêm 4 triệu người tại thế giới Ả Rập rơi vào nghèo đói và làm giảm hơn 100 tỉ USD sản lượng của khu vực. Trong khi đó, việc Iran phong tỏa eo biển Hormuz và thiệt hại hạ tầng năng lượng tại vùng Vịnh đang làm gián đoạn nguồn cung dầu, khí đốt, phân bón và nhiều nguyên liệu công nghiệp, đe dọa đẩy giá lương thực và làm chậm sản xuất toàn cầu.

Không chỉ năng lượng, tình trạng thiếu hụt các vật liệu quan trọng được sản xuất tại vùng Vịnh như helium, lưu huỳnh và naphta - nguyên liệu để sản xuất nhựa - cũng có thể làm chậm sản xuất công nghiệp, kéo giảm tăng trưởng ở nhiều quốc gia, theo tờ The New York Times.

Tại châu Âu, giá năng lượng tăng do chiến sự đã đẩy lạm phát tại 21 quốc gia sử dụng đồng euro tăng lên, làm dấy lên lo ngại các ngân hàng trung ương có thể buộc phải tăng lãi suất nếu giá cả tiếp tục leo thang. Tại Mỹ, giá xăng trung bình đã vượt mốc 4 USD/gallon vào ngày 31-3, mức cao chưa từng thấy kể từ tháng 8-2022. Việc giá xăng tăng vọt trong thời gian ngắn có thể buộc người tiêu dùng Mỹ phải thay đổi thói quen chi tiêu, qua đó tác động đến tăng trưởng kinh tế.

Trong bối cảnh chưa thể dự đoán thời điểm kết thúc chiến tranh, sự bất định đang khiến nhiều chính phủ phải tính đến các biện pháp tiết kiệm năng lượng như giảm ngày làm việc, hạn chế sử dụng ô tô và giảm tiêu thụ điện.

Thế giới tiếp tục kêu gọi hạ nhiệt

Trước nguy cơ xung đột kéo dài và lan rộng, nhiều quốc gia và tổ chức quốc tế đang gấp rút kêu gọi các bên liên quan nhanh chóng tìm kiếm giải pháp hòa bình, hạ nhiệt căng thẳng.

Ngày 2-4, sau bài phát biểu trước toàn dân của Tổng thống Mỹ Donald Trump về chiến sự Iran, Thủ tướng Úc Anthony Albanese kêu gọi các bên kiềm chế, cho rằng các mục tiêu quân sự mà Washington đề ra “phần lớn đã đạt được” và đã đến lúc cần hạ nhiệt tình hình. Ông Albanese đặt câu hỏi về mục tiêu tiếp theo của cuộc chiến, cảnh báo rằng xung đột càng kéo dài thì tác động đối với kinh tế toàn cầu sẽ càng nghiêm trọng, theo đài France 24.

Hải quân Iran gần Eo biển Hormuz. Ảnh: NurPhoto 

Ngày 1-4, các lãnh đạo Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) và Ngân hàng Thế giới thông báo sẽ thành lập một nhóm điều phối chung nhằm ứng phó những tác động kinh tế và năng lượng nghiêm trọng do chiến sự Trung Đông gây ra. Ba tổ chức cảnh báo thế giới đang ở trong giai đoạn “bất định cao”, do đó cần phối hợp chặt chẽ để theo dõi diễn biến, thống nhất đánh giá và hỗ trợ các chính phủ điều hướng khủng hoảng. Cơ chế phản ứng có thể bao gồm tư vấn chính sách, hỗ trợ tài chính, các khoản vay lãi suất thấp hoặc 0%, cùng các công cụ giảm thiểu rủi ro cho những quốc gia chịu ảnh hưởng nặng nề.

Cũng trong ngày 1-4, trong khuôn khổ chuyến thăm Nhật, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron và Thủ tướng Nhật Sanae Takaichi đã cùng kêu gọi khôi phục hòa bình, thúc đẩy lệnh ngừng bắn, hạ nhiệt căng thẳng và bảo đảm tự do hàng hải qua eo biển Hormuz. Hai nhà lãnh đạo nhấn mạnh sự cần thiết phải bảo đảm an toàn cho tuyến đường biển chiến lược này và duy trì nguồn cung hàng hóa ổn định cho toàn cầu, theo hãng tin Kyodo News.

Cùng ngày, Ngoại trưởng Thổ Nhĩ Kỳ Hakan Fidan đã có các cuộc điện đàm với những người đồng cấp từ Jordan, Nhật, Qatar và Ai Cập để thảo luận về tình hình Trung Đông, bao gồm các tác động chính trị, kinh tế và những nỗ lực ngoại giao đa phương nhằm chấm dứt xung đột.

Trước đó một ngày, Trung Quốc và Pakistan cũng đưa ra sáng kiến 5 điểm nhằm khôi phục hòa bình và ổn định tại khu vực Vịnh Ba Tư và Trung Đông, trong đó kêu gọi chấm dứt ngay các hành động thù địch, khởi động đàm phán hòa bình, bảo đảm an toàn cho các mục tiêu dân sự, bảo đảm an ninh hàng hải và bảo vệ vai trò của Hiến chương Liên Hợp Quốc.