Nghệ thuật học
Khi trà dư tửu hậu, tôi thử khảo sát vài bạn, hãy chọn một triết lý về học mà họ thích nhất. N1 chọn: học đi đôi với hành; N2: học song song với hỏi. N3: việc học là cả cuộc đời. Còn bạn chọn gì?
The Art of Learning là cuốn sách của Josh Waitzkin, người từng vô địch cờ vua trẻ và sau đó trở thành cao thủ Thái Cực Quyền. Điểm hay nhất của sách là nói về nguyên lý cốt lõi của chuyện học là: hãy học cách học; và ông chỉ dẫn cho ta con đường học để đạt trình độ cao trong bất kỳ lĩnh vực nào.
Tóm tắt 7 ý lớn
-
Học cách học, quan trọng hơn học kiến thức
- Người giỏi không chỉ tích lũy kiến thức.
- Họ biết cách quan sát, sửa sai, luyện tập và thích nghi.
-
Tập trung vào quá trình, không ám ảnh kết quả
- Đừng chỉ nghĩ“Tôi phải thắng.”
- Hãy nghĩ“Tôi phải thực hiện tốt nước đi này.”
- Thành tích là kết quả của hàng nghìn hành động nhỏ đúng.
-
Sai lầm là nguyên liệu để tiến bộ
- Người mới học thường cố tránh sai.
- Người giỏi chủ động tìm điểm yếu của chính mình rồi biến chúng thành bài tập.
- Một thất bại được phân tích đúng đáng giá hơn một chiến thắng dễ dàng mà không lý giải được.
-
Luyện tập có chủ đích Không phải cứ làm nhiều là giỏi. Cần: xác định điểm yếu → tập trung vào điểm yếu → nhận phản hồi từ việc luyện tập→ sửa → lặp lại. Bạn đừng tập cả 1000 kiểu đấm, mà phải tập 1 kiểu đấm 10000 lần.
-
“Making smaller circles” – ngày càng thu nhỏ vòng tròn Đây là một ý rất sâu của sách.
Ban đầu phải học rất nhiều thứ một cách có ý thức. Sau đó luyện đến mức một kỹ năng phức tạp trở thành phản xạ đơn giản, tự nhiên và đặt tới mục tiêu sau cùng.
Ví dụ:
Người mới học lái xe phải nghĩ từng thao tác. Người lái giỏi có thể vừa lái vừa quan sát toàn bộ tình huống, vừa nói chuyện.
-
Biến áp lực thành lợi thế Áp lực không nhất thiết là kẻ thù. Người giỏi học cách: giữ bình tĩnh trong nhiều tình huống→ thu hẹp sự chú ý về các yếu tố quan trọng→ trở về với quy trình quen thuộc.
-
Đỉnh cao trí thức không phải là biết nhiều, mà là trạng thái trigger tự động kích hoạt. Các triggger là các kỹ năng đã được nội hóa, nghĩa là thấm vào xương, vào máu, người thực hiện không còn phải suy nghĩ từng bước. Tất cả chỉ còn một. Họ nhìn thấy → cảm nhận → phản ứng gần như tự nhiên và tối giản.
Công thức cô đọng nhất của cuốn sách
Công thức là một vòng tròn :
Tò mò và quan sát→ luyện tập → nếu sai → phân tích → sửa → áp dụng lại → tiếp tục nâng chuẩn. Hãy lặp lần thứ N, sao cho bước thứ 3 không còn sai, thì dừng.
Và có một câu có thể xem là tinh thần của toàn bộ cuốn sách:
Đừng cố trở thành người biết nhiều hơn. Hãy trở thành người biết thích nghi và ứng dụng nhanh.
Nếu nhìn bằng Machine Learning (ML), câu này có thể giải thích rất đẹp:
Kiến thức ban đầu giống như trọng số khởi thủy của mô hình; năng lực học nhanh giống như tốc độ cập nhật và khả năng tối ưu hóa mô hình
Vì thế người ít kiến thức ban đầu, có thể vượt người nhiều kiến thức. Điều quyết định không chỉ là: Bạn đang đứng ở đâu (đứng trước hay sau)? mà còn là: Bạn đang di chuyển nhanh đến cở nào và rất quan trọng, là có đang đi đúng hướng không.
Trong ngôn ngữ ML: Initial parameters matter, but optimization dynamics matter enormously over time.
Và đây chính là một trong những ý sâu nhất của The Art of Learning: đừng chỉ tích lũy “weights”- kiến thức; hãy cải thiện “optimizer model”-phuong pháp học của chính mình.
Theo Life is Good